Vitin e kaluar, Fondi i Sigurimeve Shëndetësore shpenzoi gjithsej 27.6 milionë euro për pagesat e lejeve mjekësore, tregon raporti i Fondit të Sigurimeve Shëndetësore për vitin 2025. Shumat po rriten vit pas viti. Në vitin 2024, u shpenzuan 22.6 milionë euro, dhe në vitin 2023, kostoja për pagesat e lejeve mjekësore arriti në 19 milionë euro. Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, tha një javë më parë se në vitin 2025 numri i lejeve mjekësore deri në 30 ditë është rritur me 33 për qind krahasuar me vitin 2021, i cili ishte një vit me një numër të konsiderueshëm lejesh mjekësore për shkak të pandemisë Covid.
RISHIKIMI I RREGULLAVE
Lidhur me lejet mjekësore afatgjata, ministri tha se numri i tyre mbetet relativisht i qëndrueshëm – rreth 25,000 në vit, por fondet e paguara për to janë rritur ndjeshëm. “Shuma e paguar është rritur disa herë dhe ky ishte një sinjal se duhet të hapim një diskutim nga shumë anë. Rregullat për lejen mjekësore nuk janë rishikuar që nga viti 2012 dhe pas 14 vitesh ato duhet të rishikohen. Gjithashtu është e nevojshme të rriten kontrollet në fushat ku ekziston rreziku i abuzimit, si dhe të zvogëlohet burokracia”, shtoi ministri Klekovski.
Ministri theksoi se dy diagnoza kryesore dominojnë lejen mjekësore – e para janë infeksionet e traktit të sipërm respirator dhe e dyta është gastroenteriti, për të cilin janë regjistruar më shumë se 10.000 raste të lejes mjekësore vitin e kaluar. Ai tha se Organizata Botërore e Shëndetësisë paraqiti përvoja nga Evropa, përvojat nga Serbia dhe Sllovenia u paraqitën si dy sisteme të krahasueshme, dhe shumica e vendeve nga ish-Jugosllavia kishin kritere të ngjashme në këtë fushë.
Në Serbi është futur një risi e rëndësishme. Që nga 1 janari, funksionon sistemi “E-Sëmundja”, ku të dhënat për ditët e shkurtra të sëmura nga Fondi i Sigurimeve Shëndetësore janë në një vend dhe janë të disponueshme në shërbimet elektronike, të dukshme si për qytetarët ashtu edhe për punëdhënësit, të cilët marrin informacion në lidhje me mungesat e punonjësve të tyre. “Moduli gjithashtu u lejon atyre të lidhen me Fondin e Sigurimeve Pensionale dhe Invalidore si hapi tjetër, sepse kalimi midis dy fondeve është kritik”, tha Klekovski.
Ai theksoi se moduli slloven filloi në dhjetor 2025 dhe se sllovenët nuk ndryshuan asgjë në kritere, të cilat janë shumë të ngjashme me tonat. Ata prezantuan një risi të quajtur “regjimi i lëvizjes”, i cili i ndalon një personi në pushim mjekësor të punojë një punë tjetër dhe të fitojë të ardhura bazuar në atë punë tjetër, dhe së bashku me vendimin për pushim mjekësor, përcakton se çfarë i lejohet dhe çfarë nuk i lejohet personit të siguruar, duke përfshirë ndalimin e largimit nga vendi. Në Slloveni, regjimi i ri përcakton që të gjithë përfituesit e pushimit mjekësor mund të largohen nga vendi vetëm për arsye mjekësore, me miratim paraprak nga Fondi Slloven i Sigurimeve Shëndetësore. “Sllovenia gjithashtu prezantoi një hap tjetër që nuk ekziston në vendin tonë – në rastet e abuzimeve të vërtetuara, kompensimi i paguar rimbursohet, pavarësisht nëse është paguar nga punëdhënësi apo Fondi”, vuri në dukje Klekovski.
Numri i përgjithshëm i lejeve mjekësore rritet krahasimisht nga 23.482 në 24.545. “Në nivel shtetëror, për çdo 1,000 punonjës të siguruar, 41 punonjës të siguruar përdorën të drejtën e tyre për pushim mjekësor në kurriz të Fondit Shëndetësor që krahasuar me vitin 2024 kur koeficienti ishte 40 përfaqëson një rënie prej 1 pike”, thuhet në raportin e Fondit Shëndetësor.
GJERMANI, KOSTO PREJ 200 MILIARDË EURO
Kostot e sëmundjeve po bëhen një barrë gjithnjë e më e madhe për ekonominë gjermane. Vitin e kaluar, humbjet e prodhimit dhe kostot e pagesave të sëmundjeve u kushtuan kompanive më shumë se 200 miliardë euro, tha qeveria gjermane. Çdo punonjës mungonte në punë për një mesatare prej 20.8 ditësh, që është pothuajse katër ditë më shumë se në vitin 2020. U regjistruan gjithsej 881.5 milionë ditë pushimi mjekësor dhe çdo ditë pune e humbur kushtoi mesatarisht 152 euro.
Shkaqet më të zakonshme të sëmundjeve ishin çrregullimet muskuloskeletale, sëmundjet e frymëmarrjes dhe çrregullimet mendore. Humbjet e prodhimit arritën në 134 miliardë euro, dhe kostot e kompensimit të pagave arritën në 72.3 miliardë euro, që është 26 për qind më shumë se pesë vjet më parë.
Sipas analizës së kompanisë së sigurimeve shëndetësore “AOK”, shumën më të lartë për leje mjekësore e morën punonjësit në kujdesin shëndetësor, shërbimet sociale, industrinë metalike, administratën publike, si dhe në tregti, dhe më të ulëtën në sektorin financiar dhe hotelerinë. Sipas Stefan Gent, drejtor i Federatës Gjermane të Tregtisë me Pakicë, shkalla e lartë e lejeve mjekësore krijon një barrë shtesë për kompanitë dhe zvogëlon konkurrueshmërinë e tyre. Gent përmendi marrjen e certifikatave të lejeve mjekësore me telefon si një nga problemet dhe sugjeroi që kjo mënyrë pune të hiqet. Koha
