Bletaria në Maqedoni mund të jetë një burim shtesë serioz por burimi kryesor i të ardhurave, por vetëm nëse bëhet në mënyrë të organizuar, me njohuri dhe kujdes të vazhdueshëm për bletët. Sipas bletarëve me përvojë, me rreth 100 koshere, nuk është më një hobi, por një biznes i vogël familjar që kërkon përkushtim të përditshëm, pajisje, transport dhe marketing të planifikuar mirë. Në një sezon mesatar, një koshere mund të japë nga 15 deri në 25 kilogramë mjaltë, që do të thotë se 100 koshere mund të sjellin nga 1,500 deri në 2,500 kilogramë prodhim vjetor. “Kam një mesazh për bletarët e rinj që duan të rrisin bletë: mos filloni me shumë familje, maksimumi 5 dhe minimumi 2 për vitin e parë, sepse nuk është aq e thjeshtë dhe e lehtë të rritësh bletë, çdo punë ka peshën e vet. Natyrisht, ato kërkojnë kujdes dhe përkujdesje, njësoj si kujdesi për një fëmijë të vogël, dhe e njëjta gjë vlen edhe për bletët. I këshilloj të rinjtë të dëgjojnë më shumë këshillat e më të rriturve dhe të lexojnë literaturë për bletët në internet, të blejnë ose të marrin hua një libër”, thotë një bletar nga rrethi i Shkupit.
Me shitjet direkte, të ardhurat mund të jenë dukshëm më të larta sesa me blerjet me shumicë, por edhe kostot janë të konsiderueshme. Bletarët theksojnë se fitimet varen jo vetëm nga sasia e mjaltit, por edhe nga metoda e shitjes. Paketimi, etiketimi dhe kontakti i drejtpërdrejtë me blerësit shpesh bëjnë ndryshimin kyç në të ardhurat përfundimtare.
Megjithatë, të ardhurat bruto nuk janë fitime të pastra. Kostot e koshereve, pajisjeve, dyllit, ushqimit, trajtimeve të bletëve, paketimit dhe transportit mund të ulin ndjeshëm fitimet. Për më tepër, kushtet e motit shpesh mund të shkatërrojnë një sezon të tërë. Bletaria fitimprurëse nënkupton që të ardhurat nga shitja e mjaltit, dyllit, propolisit dhe produkteve të tjera të bletëve tejkalojnë kostot totale të investimit dhe punës, duke i lënë bletarit një fitim të mirë. Kostot e bletarisë përfshijnë: blerjen dhe mirëmbajtjen e koshereve, mbajtjen e familjeve të bletëve, mjetet dhe pajisjet mbrojtëse,kostot e ushqimit dhe kujdesit shëndetësor për bletët, koha dhe puna bletarëve.
Që biznesi të jetë fitimprurës, është e nevojshme të ketë një numër të mjaftueshëm kosheresh që mund të prodhojnë mjaltë dhe produkte të tjera të mjaftueshme për tregun. “Kushdo që mendon se me 100 koshere do të fitojë menjëherë 10,000 euro, gabohet. Bletaria kërkon të mësuarit, përvojën dhe punën e vazhdueshme”, thonë ekspertët e këtij biznesi. Përveç mjaltit, të ardhurat mund të gjenerohen edhe nga propolisi, poleni, dylli, pelteja mbretërore, si dhe nga shitja e tufave dhe mbretëreshave, gjë që rrit më tej potencialin e biznesit. Bletaria, thonë ekonomistët, ka avantazhin e lejimit të shitjeve të drejtpërdrejta dhe ndërtimit të besimit me blerësit, gjë që është çelësi për një të ardhur të qëndrueshme. Edhe pse investimi fillestar për një bletari më të madhe nuk është i vogël, shumë fillojnë me një numër më të vogël kosheresh dhe gradualisht e zgjerojnë biznesin, duke mësuar përmes përvojës së tyre. Puna, megjithatë, është fizikisht dhe kërkon shumë kohë – nga inspektimet e rregullta të koshereve, deri te nxjerrja, paketimi dhe shitja e mjaltit. Për ata që e zotërojnë procesin dhe krijojnë një treg të qëndrueshëm, bletaria mund të bëhet një biznes serioz dhe i qëndrueshëm. Por vetëm me kusht që të investohen përpjekje, njohuri dhe durim gjatë gjithë vitit. Ndryshimi i klimës, rendimentet e reduktuara, kostot e larta dhe importet e lira po krijojnë presion serioz mbi bletarinë vendase.
Sipas prodhuesve, problemi më i madh janë kushtet e paparashikueshme të motit. Ngrohja e hershme e pranverës, valët e papritura të të ftohtit dhe periudhat e gjata të thatësirës zvogëlojnë sasinë e nektarit, dhe rrjedhimisht prodhimin e mjaltit. “Kur nuk ka kullotë, nuk ka mjaltë”, thonë bletarët, duke theksuar se në disa rajone, rendimentet janë dukshëm më të ulëta se vitet e kaluara. Gjithnjë e më shumë, shqetësimi më i madh nuk është sasia e mjaltit të prodhuar, por mbijetesa e kolonive të bletëve. Rënia e numrit të bletëve mund të ketë pasoja serioze edhe për bujqësinë, pasi ato janë të domosdoshme në procesin e pjalmimit.
Një sfidë shtesë është konkurrenca nga mjalti i lirë i importuar. Prodhuesit vendas po kërkojnë kontrolle më të rrepta mbi origjinën dhe cilësinë e produkteve të ofruara në treg, në mënyrë që konsumatorët të mund të dallojnë më lehtë midis mjaltit vendas dhe atij të importuar. (koha)
