Dhuna mes bashkëmoshatarëve alarmon Maqedoninë e Veriut

    Maqedonia e Veriut është tronditur nga rastet e fundit të dhunës mes bashkëmoshatarëve, të ndodhura në Gjorçe Petrov, Aerodrom dhe zona të tjera. Megjithatë, statistikat tregojnë se ky fenomen është i përhapur edhe në mbarë botën, shkruan Faktor, përcjell Nistori.

    Së fundmi, në rrjetet sociale u publikua një video ku shihej një vajzë duke rrahur një vajzë tjetër në Aerodrom, ndërsa të pranishmit e filmonin, qeshnin dhe e nxisnin. Më herët, në Gjorçe Petrov u raportua një rast edhe më i rëndë, ku disa të mitur rrahën një vajzë, e dogjën me cigare dhe e detyruan të hante jashtëqitje qeni. Sipas raportimeve, dhuna ndaj saj kishte zgjatur për muaj të tërë.

    Psikologët paralajmërojnë se dhuna mes bashkëmoshatarëve lë pasoja afatgjata në zhvillimin psikologjik të viktimave.

    “Dhuna nga bashkëmoshatarët mund të jetë e dëmshme në shumë mënyra. Ajo lë pasoja të thella, jo vetëm të dukshme, por edhe të padukshme. Shumë mendojnë se me kalimin e kohës këto pasoja kapërcehen, por në adoleshencë shpesh shfaqen vështirësi në krijimin e marrëdhënieve, qoftë për djemtë apo vajzat. Kjo lidhet me mungesën e vetëbesimit, ndjenjës së vlerës dhe vetëvlerësimit. Shpesh këta persona vazhdojnë të bëhen viktima të manipuluesve ose individëve me çrregullime narcisiste të personalitetit. Në disa raste përballen edhe me depresion pas lindjes, megjithëse kjo nuk do të thotë se pasojat janë domosdoshmërisht të përhershme. Megjithatë, ato prekin kryesisht vetëbesimin, i cili është kyç për mënyrën se si përballemi me sfidat e jetës.

    Fëmijët që ushtrojnë dhunë, në shumë raste, kanë qenë më parë vetë viktima të saj, edhe pse nuk e kanë kuptuar si të tillë. Shpesh dhuna buron nga familja. Një formë e saj është ndëshkimi fizik ose psikologjik, të cilin disa prindër e konsiderojnë metodë edukimi. Nuk them se ndëshkimi nuk duhet të ekzistojë, por ai duhet të kufizohet në mungesën e një shpërblimi dhe jo në mohimin e së drejtës së fëmijës për të menduar apo për t’u shprehur lirshëm.

    Edhe familjet ku partnerët jetojnë në konflikte të vazhdueshme, ndahen e ribashkohen pa e stabilizuar marrëdhënien, krijojnë një mjedis ku fëmijët ekspozohen në mënyrë indirekte ndaj dhunës për shkak të mosfunksionimit të marrëdhënieve mes prindërve”, thotë psikologu Ile Mahlijanov.

    Sipas të dhënave të UNICEF-it, të publikuara disa vite më parë, rreth 23 për qind e adoleshentëve në Maqedoninë e Veriut, të moshës 13 deri në 15 vjeç, kanë raportuar se kanë qenë viktima të ngacmimit në shkollë. Ndërkohë, 10 për qind e fëmijëve të moshës 11 deri në 15 vjeç kanë deklaruar se përballen me dhunë nga bashkëmoshatarët disa herë në muaj.

    Sipas këtyre të dhënave, Spanja, Franca dhe Italia kanë rezultate më të mira se Maqedonia e Veriut dhe shumica e vendeve të Ballkanit. Në anën tjetër, Ukraina renditet ndër vendet me nivelin më të lartë të raportuar të dhunës, ku 40 për qind e të rinjve kanë deklaruar se kanë qenë viktima, ndërsa në Moldavi kjo përqindje arrin në 42 për qind.

    Dhuna mes bashkëmoshatarëve është një fenomen i pranishëm në të gjitha kontinentet, si në vendet e zhvilluara, ashtu edhe në ato në zhvillim.

    Organizata ndërkombëtare “Bullying Without Borders” (Ngacmimi pa Kufij), në bashkëpunim me “World Bullying Observatory”, që përfshin rreth 50 mijë bashkëpunëtorë në mbarë botën, si dhe profesorë e studentë nga 30 universitete ndër më prestigjiozet, ka përpiluar një listë të vendeve me numrin më të madh të rasteve të dhunës mes bashkëmoshatarëve.

    Sipas këtij raporti, Spanja ka regjistruar 360 mijë raste serioze, e ndjekur nga Shtetet e Bashkuara me 340 mijë, Gjermania me 330 mijë, Brazili me 300 mijë, Kina me rreth 290 mijë raste sipas të dhënave të pjesshme, Koreja e Jugut me 280 mijë dhe Japonia me 270 mijë raste. Italia ka regjistruar 260 mijë raste, Franca 250 mijë, Polonia 240 mijë dhe Argjentina 230 mijë raste.

    Nga vendet e rajonit, në listë figuron edhe Kroacia me rreth 20 mijë raste të regjistruara, ndërsa Greqia ka raportuar rreth 70 mijë raste të dhunës mes bashkëmoshatarëve.

    Për disa vende theksohet se të dhënat janë të pjesshme për shkak të konflikteve të armatosura ose pranisë së grupeve paraushtarake. Për Meksikën, raporti vëren se të dhënat pas vitit 2021 nuk janë përditësuar plotësisht për shkak të aktivitetit të karteleve të drogës.

    Raporti thekson se ngacmimi nuk kufizohet vetëm në shkolla, por vazhdon edhe në internet përmes ngacmimit kibernetik. Sipas tij, rreth 200 mijë fëmijë në mbarë botën humbin jetën çdo vit pasi kanë qenë të ekspozuar ndaj ngacmimit nga bashkëmoshatarët dhe ngacmimit kibernetik. /Nistori/

    Lajmi Paraprak

    ShGM publikon Kodin e ri etik dhe udhëzimet për përdorimin e IA-së për gazetarët në RMV

    Lajmi i rradhës

    Incizim zëri dhe njohje fytyrash: çfarë kamerash blejnë institucionet publike?

    Lajme tjera

    Bashkohu

    Informohu në kohë