Përveç raportit elektronik të shkeljeve të trafikut, pronarët e automjeteve do të marrin edhe një fotografi përmes sistemit “Qytet i Sigurt”.
Gjatë periudhës së provës, e cila filloi më 1 dhjetor dhe vazhdon ende, dërgoheshin vetëm raportet. Zbatimi zyrtar, dhe rrjedhimisht pagesa e gjobave për shkelje, duhet të fillojë më 1 shkurt.
Pengesë për këtë janë ndryshimet në Ligjin për Kundërvajtjet, të cilat duhet të miratohen në Parlament. Qeveria ka nevojë për një shumicë prej dy të tretash – 80 vota nga deputetët – të cilat i siguroi përmes mbështetjes së BDI-së opozitare.
Argumentet kryesore të qeverisë për këtë projekt janë rritja e sigurisë dhe ulja e numrit të aksidenteve rrugore dhe viktimave.
“Nëntë jetë njerëzore u shpëtuan gjatë periudhës së provës krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, kur u regjistruan 11 vdekje nga aksidente rrugore në territorin e SPB Shkup”, thotë Ministri i Punëve të Brendshme, Pançe Toshkovski.
Gjysma e gjobës paguhet brenda tetë ditëve
Sanksionimi fillestar do të jetë për katër shkelje të trafikut: parkim i paligjshëm, tejkalimi i shpejtësisë, kalimi i semaforit të kuq dhe drejtimi i një automjeti me regjistrim të skaduar.
Raporti që qytetarët marrin nëpërmjet një lidhjeje të dërguar me SMS dhe në adresën e email-it (të cilën pronari e ka dhënë gjatë regjistrimit) tregon se cila shkelje është kryer, kur dhe ku, si dhe gjobën që duhet paguar.
Gjoba mund të paguhet elektronikisht, në postë ose në bankë.
Nëse pronari e pranon gjobën brenda tetë ditëve, ai mund të paguajë vetëm gjysmën e saj.
“Nëse periudha tetëditore për pagesën e gjysmës së gjobës ka skaduar, ai mund të paguajë shumën e plotë të gjobës jo më vonë se tetë ditë pas skadimit të kësaj periudhe dhe para fillimit të procedurës së zbatimit”, deklaroi Ministria e Brendshme për Radion Evropa e Lirë (REL).
Nëse gjoba paguhet brenda këtyre afateve, nuk ngarkohen shpenzime shtesë për të gjithë procedurën.
Çfarë ndodh nëse shoferi nuk pajtohet me kundërvajtjen?
“Në rast se personi i veprës nuk pajtohet me kundërvajtjen dhe raporti i shkeljes së rregullave të trafikut dhe urdhri i pagesës i paraqitet gjykatës së shkallës së parë, raporti përbën kërkesë për fillimin e procedurës së kundërvajtjes”, sqaroi Ministria e Brendshme.
Nëse bëhet fjalë për drejtim të pakujdesshëm, çështja do të trajtohet nga zyra e prokurorit publik.
Kur bëhet fjalë për shtetas të huaj, pra për kundërvajtje të kryera me automjete me regjistrime të huaja, shoferët që largohen nga vendi nuk do të ndalohen, por do të njoftohen se nuk do të mund të rihynë në kufirin maqedonas nëse nuk paguajnë gjobën.
Mashtrimi “Qyteti i Sigurt”
Ndërsa autoritetet po përgatiten për lançimin e sistemit “Qyteti i Sigurt”, policia paralajmëroi për mashtrime dhe u bëri thirrje qytetarëve që të mos bien pre e tyre.
Sulmet e phishing-ut u zbuluan nga Ministria e Brendshme dhe përbëhen nga SMS dhe mesazhe elektronike të rreme të dërguara qytetarëve, gjoja nga Departamenti i Automjeteve Motorike si njoftime nga “Qyteti i Sigurt”. Ato përmbajnë lidhje të rreme dhe kërkojnë pagesën e një shkeljeje të trafikut. Policia bëri thirrje që qytetarët të mos hapin lidhjet, të mos ndajnë të dhëna personale si informacionet e kartave bankare dhe t’i raportojnë menjëherë sulmet e tilla.
Mesazhet e vërteta SMS dallohen sepse dërguesi është gjithmonë “MVR-SC” dhe lidhja për raportin është në formatin https://safecountry.mvr.gov.mk …, si dhe teksti përmban targën e regjistrimit të automjetit.
Dilema dhe vërejtje nga opozita
Mbështetja e opozitës për Ligjin për Kundërvajtjet, i cili miratohet me shumicë prej dy të tretash (80 vota në Parlamentin me 120 anëtarë), ishte tema kryesore në takimin e liderëve më 14 janar. Partia më e madhe opozitare, LSDM, nuk mori pjesë, ndërsa Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI), i cili kryeson grupin parlamentar të Frontit Evropian, dha pëlqimin e tij në parim. Megjithatë, deputetët e integracionistëve më vonë ndryshuan mendje.
Megjithatë, me mbështetjen e deputetëve të tjerë jashtë shumicës qeverisëse, ndryshimet ligjore u votuan me 81 vota “pro” në seancën e Parlamentit të premten, më 23 janar.
Më parë, integruesit kishin disa vërejtje: pse njoftimet për shkelje dërgohen vetëm në maqedonisht dhe jo në shqip; pse projekti zbatohet fillimisht vetëm në tre qytete – Shkup, Kumanovë dhe Tetovë; dhe pse duhet të ketë përputhje të saktë të shenjave të trafikut me shkeljet e regjistruara nga kamerat.
Socialdemokratët, qeveria e të cilëve punoi në zbatimin e sistemit, nuk e mbështetën ndryshimin ligjor.
Vërejtjet e tyre lidhen me kontrollin e sistemit dhe mbrojtjen e të dhënave të qytetarëve, për të parandaluar abuzimet.
“Përveçse jemi për sigurinë në trafik, ne jemi edhe për sigurinë e të dhënave, të cilën qeveria nuk e komenton dhe nuk përpiqet ta rregullojë”, theksoi lideri i LSDM-së, Venko Filipçe.
Qeveria njoftoi zgjidhje për disa nga vërejtjet e opozitës. Ministri i Brendshëm, Pançe Toshkovski, tha më 21 janar se gjuha shqipe do të përdoret në përputhje me ligjin.
Përveç tre qyteteve – Shkup, Kumanovë dhe Tetovë – pajisjet për “Qytetin e Sigurt” janë instaluar dhe në fazën fillestare do të zbatohet edhe në korridoret 8 dhe 10.
Ministria e Brendshme për Radion Evropa e Lirë thekson se qëllimi është që sistemi të zgjerohet në të gjithë territorin, në mënyrë që të mund të evoluojë nga “Qytet i Sigurt” në një “Shtet të Sigurt”.
Sipas njoftimeve, edhe pse nuk ka afate specifike, do të zgjerohet gama e veprave penale që kamerat do të regjistrojnë. Do të monitorohen edhe të tjera, si përdorimi i telefonit celular dhe mosvendosja e rripit të sigurimit.
