Prodhimi dhe konsumi i energjisë në Maqedoninë e Veriut gjatë shkurtit të vitit 2026 ofrojnë një pasqyrë të qartë të strukturës energjetike të vendit dhe të varësisë nga burimet tradicionale, duke rikthyer në fokus nevojën për tranzicion energjetik, investime në burime të rinovueshme dhe rritjen e efikasitetit energjetik. Sipas Entit Shtetëror të Statistikave, prodhimi total bruto i energjisë elektrike në muajin shkurt ka arritur në 583.152 megavat-orë (MWh), duke mbuluar 83.2 për qind të konsumit të brendshëm bruto. Ky tregues dëshmon për një nivel relativisht të lartë të vetëprodhimit, por njëkohësisht tregon se një pjesë e nevojave energjetike vazhdon të mbulohet përmes importeve.
Të dhënat tregojnë se konsumi total sipas burimeve energjetike mbetet i larmishëm, por me mbështetje të fortë te burimet tradicionale. Gjatë shkurtit janë konsumuar gjithsej 700.715 MWh energji elektrike, 32.945 milionë metra kub gaz natyror, 245.790 ton qymyr dhe 75.103 ton produkte nafte.
Kjo strukturë reflekton modelin aktual të ekonomisë energjetike në vend, ku energjia elektrike dhe qymyri vazhdojnë të zënë vend qendror, ndërsa gazi natyror dhe derivatet e naftës përdoren gjerësisht në industri dhe për nevoja të ngrohjes. Një nga elementet më domethënëse mbetet roli dominues i qymyrit në prodhimin e energjisë elektrike. Sipas statistikave, 99.9 për qind e konsumit total të qymyrit përdoret për prodhimin e energjisë, duke konfirmuar se ky burim mbetet baza kryesore e sistemit energjetik të vendit. Megjithatë, kjo varësi e madhe nga qymyri hap dilema serioze për qëndrueshmërinë mjedisore dhe e bën edhe më urgjente nevojën për kalim drejt burimeve më të pastra dhe më të qëndrueshme të energjisë.
Krahasimi me të njëjtën periudhë të vitit 2025 tregon edhe ndryshime të caktuara në përdorimin e burimeve energjetike. Konsumi i gazit natyror ka rënë me 16.5 për qind, kryesisht si pasojë e aktivitetit të reduktuar në impiantet e bashkëgjenerimit.
Sipas vlerësimeve, kjo rënie mund të lidhet me faktorë ekonomikë, teknikë apo me ndryshime në kërkesën për energji termike dhe elektrike. Në të njëjtën kohë, konsumi i produkteve të naftës ka shënuar ulje prej 10.3 për qind, një tregues që mund të reflektojë rënie të aktivitetit në sektorë të caktuar, por edhe sinjale të orientimit gradual drejt alternativave të tjera energjetike.
Ekspertët vlerësojnë se këto zhvillime nxjerrin në pah nevojën për politika më të qëndrueshme energjetike, të mbështetura në diversifikim të burimeve, investime në energji të rinovueshme dhe përmirësim të efikasitetit energjetik.
Në kushtet e krizave energjetike globale dhe objektivave për dekarbonizim, tranzicioni energjetik nuk shihet më vetëm si opsion zhvillimor, por si domosdoshmëri strategjike për të garantuar furnizim të qëndrueshëm, ekonomik dhe miqësor ndaj mjedisit në të ardhmen. /Koha/
