Katër kandidatë, katër programe dhe një institucion që përballet me sfidën e madhe të luftës kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit. Kush do ta marrë drejtimin e Prokurorisë që duhet të godasë grupet kriminale, të hetojë korrupsionin e nivelit të lartë dhe të ndjekë gjurmët e parave të paligjshme? Përgjigjja pritet të mësohet më 28 tetor, por gara tashmë ka nxjerrë në sipërfaqe problemet që rëndojnë mbi këtë institucion: mungesën e kuadrove, kapacitetet e kufizuara hetimore, nevojën për më shumë mjete financiare dhe dilemat se cilat raste duhet të kenë përparësi.
Lidija Raiçeviq, Trajçe Pelivanov, Iskra Haxhi Vasileva dhe Faton Azizi janë katër prokurorët që synojnë të pasojnë Islam Abazin në krye të Prokurorisë Themelore Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit. Në debatin televiziv “Top Tema” në televizionin Telma, kandidatët shpalosën programet e tyre dhe treguan se si do ta drejtonin një nga institucionet më të rëndësishme të sistemit të drejtësisë.
Megjithëse të katërt u pajtuan se Prokuroria ka nevojë për forcim institucional, dallimet u shfaqën te mënyra se si duhet të përcaktohen prioritetet. Derisa njëra kandidate paralajmëroi se institucioni nuk duhet të udhëhiqet vetëm nga presioni publik, kandidatët e tjerë vunë theksin te rastet që zgjojnë interes të madh te qytetarët, hetimet financiare dhe sigurimi i burimeve të nevojshme për rezultate konkrete.
JO ÇDO RAST QË BËN BUJË DUHET TË JETË PRIORITET
Prokurorja Lidija Raiçeviq deklaroi se, nëse zgjidhet në krye të institucionit, hapi i saj i parë do të jetë analizimi i gjendjes së brendshme, shqyrtimi i lëndëve aktive dhe vendosja e një bashkëpunimi më të ngushtë me Ministrinë e Punëve të Brendshme. Sipas saj, prioritetet e Prokurorisë nuk duhet të përcaktohen vetëm nga rastet që marrin vëmendje të madhe mediatike, pasi ekzistojnë edhe hetime të rëndësishme që nuk bëhen publike.
“Ka dallim ndërmjet asaj që duhet bërë së pari dhe asaj që është prioritet. Kur ta shqyrtojmë gjendjen, do të shohim se cilat janë vërtet prioritetet. Gjëja e parë që do të bëja, nëse do të shkoja në atë Prokurori, do të ishte të bisedoja me kolegët për të parë numrin e lëndëve që kanë, në cilën fazë ndodhen dhe si po punohet me to”, deklaroi Raiçeviq. Ajo paralajmëroi se më pas do të kërkonte informacione nga strukturat policore që merren me krimin e organizuar. “Do të kontaktoja Ministrinë e Punëve të Brendshme, veçanërisht strukturat përgjegjëse për krimin e organizuar, për të marrë një pasqyrë të informacioneve që disponojnë, lëndëve për të cilat po punojnë dhe të dhënave që po mbledhin”, theksoi ajo.
Raiçeviq nënvizoi se interesi publik nuk mund të jetë gjithmonë kriteri vendimtar për përcaktimin e prioriteteve. “Vlerësoj se fushat prioritare nuk varen nga zëri i opinionit. Jo gjithmonë interesi i publikut e imponon prioritetin e ndjekjes penale. Rastet mund të jenë të bujshme dhe të rëndësishme, por çfarë ndodh me ato që nuk arrijnë deri te publiku?”, pyeti Raiçeviq.
DUHET NJË NJËSI E POSAÇME PËR HETIMET FINANCIARE
Prokurori Trajçe Pelivanov e vendosi theksin te forcimi i kapaciteteve njerëzore dhe teknike të Prokurorisë, veçanërisht te Qendra Hetimore, e cila ka rol të rëndësishëm në sigurimin e provave dhe zhvillimin e hetimeve komplekse. Ai propozoi krijimin e një njësie të specializuar me ekspertë financiarë, që do të ndihmonte në zbulimin e rrjedhave të dyshimta të parave dhe në zhvillimin e hetimeve financiare.
“Ideja ime është të formohet një njësi me ekspertë financiarë, e cila do të ndihmojë në hetimet financiare. Duhet të bëhen përpjekje për sigurimin e më shumë mjeteve financiare, të përmirësohet statusi material i prokurorëve dhe i të gjithë të punësuarve në këtë Prokurori”, deklaroi Pelivanov.
Sipas tij, institucioni ka nevojë edhe për një analizë të hollësishme të të gjitha lëndëve që janë në procedurë, në mënyrë që të përcaktohen rastet që kërkojnë angazhim më të madh. “Duhet të bëhet një analizë serioze dhe e thelluar e të gjitha lëndëve në procedim, të përcaktohen disa prioritete dhe të shihet se cilave lëndë duhet t’u kushtohet më shumë vëmendje. Duhet të ndihmohet zgjidhja e tyre, veçanërisht e atyre që zgjojnë interes më të madh në opinion”, theksoi Pelivanov.
NË SHËNJESTËR KORRUPSIONI I NIVELIT TË LARTË
Për prokuroren Iskra Haxhi-Vasileva, prioriteti kryesor i Prokurorisë duhet të jetë ndjekja e rasteve të profilit të lartë, hetimet financiare, konfiskimi i pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme dhe lufta kundër grupeve të organizuara kriminale. Ajo vlerësoi se lufta kundër korrupsionit mund të japë rezultate edhe në përballjen me forma të tjera të kriminalitetit, prandaj Prokuroria duhet t’i përqendrojë kapacitetet aty ku ndikimi i punës së saj do të jetë më i madh.
“Lufta kundër korrupsionit është prioritet, sepse në këtë mënyrë mund të arrihet efekt i madh edhe në luftën kundër llojeve të tjera të kriminalitetit që janë në kompetencën ekskluzive të kësaj Prokurorie”, deklaroi Haxhi Vasileva.
Ajo tha se ka një plan konkret për mënyrën se si institucioni duhet t’i orientojë burimet dhe veprimet e tij. “Kam një plan dhe një ide konkrete se si të arrijmë deri te kjo: ta përqendrojmë punën te ato lëndë që janë vërtet me interes publik dhe në interes të qytetarëve. Ne jemi ruajtës të sistemit dhe, me gjasë, duhet të jemi edhe realistë në këtë drejtim, duke e maksimizuar efektin e punës sonë”, theksoi ajo.
PA PARA DHE HETUES TË PAVARUR, NUK KA REZULTATE
Prokurori Faton Azizi vlerësoi se lufta efektive kundër krimit të organizuar nuk mund të zhvillohet pa mbështetje të fuqishme financiare nga shteti dhe pa forcimin e kapaciteteve të Qendrës Hetimore. Sipas tij, institucioni duhet të ketë më shumë mjete, një ekip funksional rreth prokurorit publik dhe hetues të angazhuar në mënyrë të përhershme, të cilët do të mund të veprojnë me efikasitet dhe pavarësi më të madhe.
“Për rezultate nevojitet mbështetje financiare. Luftën kundër krimit po e zhvillojmë me burimet që aktualisht i kemi në dispozicion dhe Prokuroria po përpiqet t’i ndjekë trendët, por nevojiten më shumë mjete financiare për rezultate më të mira”, deklaroi Azizi.
Ai paralajmëroi se, nëse merr drejtimin e institucionit, për këtë çështje do të kërkojë bisedime të drejtpërdrejta me prokurorin publik të shtetit, ministrin e Drejtësisë, ministrin e Financave dhe kryeministrin. Azizi theksoi se forcimi i Qendrës Hetimore, krijimi i një ekipi të qëndrueshëm dhe angazhimi i përhershëm i hetuesve janë parakushte për një Prokurori më efikase dhe më të pavarur në ushtrimin e kompetencave të saj.
MË 28 TETOR VENDOSET KUSH DO TA PASOJË ISLAM ABAZIN
Përballja e katër kandidatëve nxori në pah një pikë të përbashkët: Prokuroria për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit ka nevojë për kapacitete më të fuqishme hetimore dhe për një organizim më efikas të punës. Megjithatë, kandidatët paraqitën qasje të ndryshme për mënyrën se si duhet të përcaktohen prioritetet dhe të arrihen rezultatet.
Raiçeviq kërkon që vendimet të mbështeten në analizën e lëndëve dhe jo vetëm në presionin e opinionit. Pelivanov propozon ekspertë financiarë dhe forcim të kapaciteteve institucionale. Haxhi Vasileva kërkon përqendrim te korrupsioni i nivelit të lartë dhe konfiskimi i pasurisë, ndërsa Azizi e sheh mbështetjen financiare dhe pavarësinë e hetuesve si kushte vendimtare për sukses. Emri i drejtuesit të ri do të mësohet më 28 tetor, kur të gjithë prokurorët publikë në vend do të kenë të drejtën të votojnë në zgjedhje të drejtpërdrejta dhe të fshehta për pasardhësin e Islam Abazit. /Koha/
