Çështja e njohjes së Palestinës është bërë përsëri aktuale përpara Debatit të Përgjithshëm në Asamblenë e 80-të të Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Pas njoftimeve se Franca, Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Australia dhe Portugalia do ta njohin Palestinën si shtet sovran, në Maqedoni po rritet presioni për të folur për këtë çështje. Për momentin, institucionet heshtin për këtë çështje.
Letër presidentes Siljanovska
Iniciativa “Të gjithë për Palestinën”, i dërgoi letër presidentes së Maqedonisë, pak para fillimit të Debatit të Përgjithshëm në Asamblenë e 80-të të Përgjithshme të OKB-së, e cila fillon nesër, më 23.9.2025. Në letër, i kujtojnë presidentes se në Kombet e Bashkuara, zëri i Maqedonisë si shtet anëtar duhet të përfaqësojë zërin e qytetarëve, dhe jo interesat ekonomike dhe politike të individëve
Në të njëjtën kohë, iniciativa kërkon:
- Maqedonia të dënojë publikisht dhe menjëherë gjenocidin kundër popullit palestinez dhe të njohë Palestinën;
- Të bëjë thirrje urgjente për armëpushim dhe hyrjen e ndihmës humanitare në Gaza që nuk shpërndahet nga Izraeli;
- Të fillojë të votojë PËR solidaritet me popullin palestinez në të gjitha votimet e ardhshme në OKB;
- Të vendosë sanksione ndaj Izraelit, të ndërpresë njohjen e Izraelit, të ndërpresë menjëherë tregtinë me Izraelin dhe të ndalojë çdo bashkëpunim kulturor, arsimor dhe sportiv me Izraelin;
- Të kthejë politikën e jashtme në duart e popullit me një frymë solidariteti, jo me një frymë përfitimi personal.
Оваа година, темата на Генералната дебата е „Подобри заедно: Повеќе од 80 години за мир, развој и човекови права“. Во видео порака, претседателката Гордана Сиљановска Давкова потенцираше дека „оваа 80. годишнина е повик за будење, да ја потврдиме нашата посветеност на Повелбата на ОН и нејзиниот меѓународен поредок заснован на права и правила“.
„Од нас зависи дали ОН ќе се справат со предизвиците и ќе продолжат да градат иднина на мир, правда и напредок на здрава планета“, вели Сиљановска.
Не само зборови – туку и дела
Од Иницијативата порачуваат дека зборовите се празни доколку не се проследени со конкретни чекори, но и опасни доколку се дејствува сосем спротивно од нивното значење. Затоа бараат Македонија јавно и веднаш да го осуди геноцидот врз палестинскиот народ и да ја признае Палестина, итно да се побара прекин на огнот и влез на хуманитарна помош во Газа што не е дистрибуирана од Израел, да се воведат санкции кон Израел и да се „врати надворешната политика во рацете на народот во духот на солидарност, а не во духот на личен профит“.
За потсетување, Македонија во јуни гласање воздржано за резолуцијата која што беше усвоена во Обединетите нации, а со која, меѓу другото, се бараше итен прекин на огнот во Газа. Македонија, заедно со Албанија, Чешка, Словачка и Романија од европскиот континент, беше меѓу 19 држави кои гласаа воздржано.
Шефот на македонската дипломатија, Тимчо Муцунски тогаш образложи дека резолуцијата содржела елементи кои биле спротивни на македонските национални интереси. „Клучниот проблем на резолуцијата е недоволно јасната дефиниција на Хамас“, рече Муцунски. Ова објаснување имаше елементи на сличност со она што во пресрет на гласањето на резолуцијата во ОН го говореа израелскиот и американскиот амбасадор во светската организација.
Пред седницата на Генералното собрание на ОН, неколку западни земји објавија одлука за признавање на Палестина како држава. Германија не е меѓу нив, но притисокот врз германската влада расте.
Речиси 150 од 193-те членки на ОН веќе ја имаат признаено Палестина, но со Франција, Велика Британија и Канада, сега веќе и водечки сили од Г7, групата на седум најразвиени западни индустриски земји, би биле дел од нив. САД категорично го отфрлаат признавањето, исто како и Израел.
Këtë vit, tema e Debatit të Përgjithshëm është “Më mirë së bashku: Më shumë se 80 vjet paqe, zhvillim dhe të drejta të njeriut”. Në një mesazh, presidentja Gordana Siljanovska Davkova theksoi se “ky 80-vjetor është një thirrje zgjimi, për të riafirmuar angazhimin tonë ndaj Kartës së OKB-së dhe rendit të saj ndërkombëtar të bazuar në të drejta dhe rregulla”.
“Varet nga ne nëse OKB-ja do të përballet me sfidat dhe do të vazhdojë të ndërtojë një të ardhme paqeje, drejtësie dhe progresi në një planet të shëndetshëm”, thotë Siljanovska.
Jo vetëm fjalë, por edhe vepra
Nisma thotë se fjalët janë boshe nëse nuk pasohen nga hapa konkretë, por edhe të rrezikshme nëse veprohet sipas tyre në një mënyrë që është plotësisht në kundërshtim me kuptimin e tyre. Prandaj, ata kërkojnë që Maqedonia të dënojë publikisht dhe menjëherë gjenocidin kundër popullit palestinez dhe të njohë Palestinën, të kërkojë urgjentisht armëpushim dhe hyrjen e ndihmës humanitare në Gaza që nuk shpërndahet nga Izraeli, të vendosë sanksione ndaj Izraelit dhe “ta kthejë politikën e jashtme në duart e popullit në frymën e solidaritetit, jo në frymën e përfitimit personal”.
Si kujtesë, në qershor, Maqedonia ka abstenuar vazhdimisht armëpushimin në Gaza.Në prill 2025, RMV votoi kundër, në shkurt 2025, RMV abstenoi,në shtator të viti 2024 abstenoi, ndërsa edhe në tetor 2023 votoi e përmbajtur.
Shefi i diplomacisë maqedonase, Timço Mucunski, shpjegoi në atë kohë se rezoluta përmbante elementë që ishin në kundërshtim me interesat kombëtare maqedonase. “Problemi kryesor me rezolutën është përkufizimi jo mjaftueshëm i qartë i Hamasit”, tha Mucunski. Ky shpjegim kishte elementë të ngjashmërisë me atë që u tha nga ambasadorët izraelitë dhe amerikanë në organizatën botërore në prag të votimit për rezolutën në OKB.
Para seancës së Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, disa vende perëndimore njoftuan vendimin për të njohur Palestinën si shtet. Gjermania nuk është midis tyre, por presioni mbi qeverinë gjermane po rritet.
Pothuajse 150 nga 193 anëtarët e OKB-së e kanë njohur tashmë Palestinën, bashkë me Francën, Britaninë e Madhe dhe Kanadanë, fuqitë kryesore të G7-ës, grupi i shtatë vendeve më të zhvilluara industriale perëndimore. Shtetet e Bashkuara e kundërshtojnë kategorikisht njohjen, ashtu si edhe Izraeli.
Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Kanadaja njohën dje shtetin palestinez në një ndryshim historik diplomatik vetëm disa ditë përpara javës së nivelit të lartë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Ky veprim vjen në një përpjekje për të ushtruar presion mbi qeverinë izraelite mes krizës humanitare që po zhvillohet në Gaza.
Më shumë se 140 vende kanë ndërmarrë tashmë hapin për të njohur një shtet palestinez, por vendimet e Francës dhe Britanisë janë të rëndësishme pasi të dyja janë anëtare të Grupit të Shtatë dhe Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Lufta në Gazë nisi më 7 tetor 2023, pas sulmit të udhëhequr nga Hamasi në jug të Izraelit. Bombardimet izraelite gjatë 23 muajve të fundit ndërkohë i kanë vrarë mbi 65.000 palestinezë në Gazë, e kanë shkatërruar pjesë të mëdha të vendit, e kanë zhvendosur rreth 90 përqind të popullsisë dhe kanë shkaktuar krizë humanitare katastrofike. Ekspertët thonë se Qyteti i Gazës – qyteti më i madh në vend – po përjeton zi buke.
