Fëmijët në Maqedoni përjetojnë përvojat e tyre të para me pirjen e duhanit në moshën 9 vjeç, ndërsa alkoolin e provojnë për herë të parë në moshën 13 vjeç, sipas gjetjeve të Projektit evropian të kërkimit shkollor mbi alkoolin dhe drogat e tjera – ESPAD 2024, i cili u prezantua dje nga Instituti i Shëndetit Publik (IShP).
Hulumtimi më i fundit në vend u krye vitin e kaluar në 96 shkolla të mesme, në një total prej 182 klasash. U përfshinë 2831 nxënës, nga të cilët 1397 (49.3 përqind) ishin djem dhe 1434 (50.7 përqind) ishin vajza.
“Prevalenca më e lartë e përdorimit të parë të cigares (duke përjashtuar produktet elektronike ose alternative) ndodh në moshat 14 vjeç (10.7 përqind) dhe 15 vjeç (10.1 përqind). Fillimi fillon në moshën 9 vjeç ose më të vogël në 2.9 përqind të nxënësve, me përqindje të vogla por të qëndrueshme në moshat 10 vjeç (1.6 përqind), 11 vjeç (1.6 përqind) dhe 12 vjeç (3.1 përqind). Në moshën 13 vjeç, shkalla rritet në 6.3 përqind”, thotë Sanja Prosheva, koordinatore e projektit dhe autore e studimit.
Qetësuesit ose sedativët (diazepam, lexilium, valium, helex) që farmacitë nuk duhet t’i japin pa recetë, përdorimi me recetë në një moment të jetës së tyre u raportua nga 9.9 përqind e djemve dhe 12.2 përqind e vajzave, për një total prej 11 përqind. Përdorimi i qetësuesve pa recetë ishte më i ulët, në 5.7 përqind të djemve dhe 7.5 përqind të vajzave, për një total prej 6.6 përqind.
Të dhënat mbi përdorimin e kanabisit tek adoleshentët tregojnë se 5.5 përqind e popullsisë së përgjithshme të anketuar raportuan se kishin përdorur kanabis të paktën një herë në jetën e tyre, 4.3 përqind gjatë vitit të fundit, ndërsa 2.6 përqind raportuan se e kishin përdorur atë muajin e fundit. Të ndara sipas gjinisë, prevalenca e përdorimit gjatë jetës, vitit të kaluar dhe muajit të fundit është më e lartë tek djemtë sesa tek vajzat.
