Qytetarët dhe kompanitë u detyrohen gjithsej 9 miliardë euro bankave. Kreditë e amvisërive janë mbi 4.4 miliardë euro ku konsumatore merren më shpesh, ndërsa kreditë për strehim janë ato që rriten më shpejt dhe arrijnë në 1.7 miliardë euro. Gjithashtu në janar 2026, sektori bankar në Maqedoni tregoi potencial të konsiderueshëm huadhënieje, me 10.65 miliardë euro depozita nga qytetarët dhe kompanitë. Për familjet, të dhënat tregojnë një realitet të dyfishtë: qytetarët kanë rreth 7.2 miliardë euro depozita, por në të njëjtën kohë kanë edhe 4.5 miliardë euro borxh krediti. Depozitat e korporatave janë pothuajse 3 miliardë euro, por kreditë e korporatave janë 4.6 miliardë euro.
Bankat komerciale do të shtrëngojnë kushtet e kreditimit në periudhën e ardhshme, veçanërisht për kreditë për strehim dhe konsumatorë. Kjo theksohet në anketën e fundit mbi aktivitetin kreditor të Bankës Kombëtare të Maqedonisë , e cila tregon se bankat do të shtrëngojnë kushtet e përgjithshme të kreditimit për familjet në periudhën e ardhshme.”Gjatë tremujorit të katërt të vitit 2025, bankat tregojnë për një shtrëngim të kushteve të përgjithshme të kreditimit për familjet, pra për kreditë për strehim dhe konsumator, në kontrast me lehtësimin në tremujorët e mëparshëm. Shtrëngimi në tremujorin e katërt të vitit 2025 është pak më i fortë krahasuar me pritjet e bankave të dhëna në anketën e mëparshme. Për tremujorin e parë të vitit 2026, bankat presin një lehtësim të lehtë të kushteve të kreditimit për kreditë për familjet në përgjithësi, por një shtrëngim në kreditë për strehim”, thuhet në raport.
Duke analizuar kushtet individuale të kreditimit, bankat tregojnë një shtrëngim të ndjeshëm të kërkesave për kolateral për kreditë për strehim dhe kërkesat për kolateral dhe maturimet e kredisë kanë pasur gjithashtu një efekt të ngjashëm. Në kreditë konsumatore, shumica e kushteve të kreditimit kanë mbetur të pandryshuara këtë tremujor.
Lidhur me faktorët që shkaktojnë ndryshime në kushtet për miratimin e kredive për familjet, në këtë anketë, bankat tregojnë se pothuajse të gjithë faktorët nga grupet: “perceptimi i riskut” dhe “toleranca ndaj riskut” kontribuojnë në një shtrëngim të moderuar të kushteve të kreditimit, si për kreditë për strehim ashtu edhe për ato për konsumatorë, dhe kontributin më të madh në shtrëngimin neto e jep faktori “aftësia kreditore e konsumatorit, sqaron më tej raporti.
Theksohet se faktori “pritjet për aktivitetin e përgjithshëm ekonomik” kontribuon gjithashtu në një shtrëngim neto të kushteve për kreditë konsumatore.
Nga ana tjetër, faktorët lehtësues përfshijnë faktorë nga grupet: “kostot e aseteve financiare dhe kufizimet e bilancit” dhe “presioni konkurrues”, të çilët nga ana tjetër kontribuojnë në lehtësimin e kushteve të kreditimit, si për kreditë për strehim ashtu edhe për ato për konsumatorë, me kontributin më të madh që vjen nga konkurrenca nga bankat e tjera.
Nga perspektiva e pjesës së kredive me probleme për familjet dhe faktorëve përmes të çilëve ato ndikojnë në kushtet e kreditimit, mund të vërehet se të gjithë faktorët kontribuojnë në shtrëngimin e kushteve të kreditimit për familjet në tremujorin e katërt të vitit 2025, krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Pritet që këta faktorë të kenë një ndikim të ngjashëm në tre muajt e ardhshëm – thuhet në raportin e Bankë s Popullore të Maqedonisë së Veriut. Banka Popullore informon gjithashtu se në tremujorin e katërt të vitit 2025, rezultatet e Anketës tregojnë një rritje të kërkesës për kredi totale në sektorin e familjeve, pak më të fortë krahasuar me performancën në tremujorin e mëparshëm, veçanërisht në kreditë për strehim. Edhe gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, bankat presin një rritje më të moderuar të kërkesës për kredi totale nga familjet, veçanërisht për kreditë për strehim. /Koha.mk/
