Prania në sallën e Kuvendit nuk ka nënkuptuar domosdoshmërisht edhe aktivitet parlamentar. Të dhënat e publikuara në platformën Pratenici.mk tregojnë dallime të mëdha mes 120 deputetëve të përbërjes parlamentare 2024–2028: disa kanë dhjetëra pyetje, diskutime dhe amendamente, ndërsa të tjerë, pavarësisht pranisë së rregullt në seanca, pothuajse nuk kanë lënë gjurmë në debat apo në nismat parlamentare, shkruan Nistori.
Platforma Pratenici.mk, e cila vizualizon të dhënat e Portalit të të Dhënave të Hapura të Kuvendit të Maqedonisë së Veriut, ofron një pasqyrë individuale të punës së deputetëve. Për aktivitetin parlamentar, të dhënat e fundit të disponueshme mbulojnë periudhën janar–qershor 2025, kur janë evidentuar gjithsej 56 seanca, ndërsa prania mesatare e deputetëve ka qenë 46 nga 56 seanca.
Por prania është vetëm njëra anë e medaljes.
Nga 120 deputetë, 78, ose 65 për qind, nuk kanë parashtruar asnjë pyetje parlamentare në periudhën janar–qershor 2025. Kjo do të thotë se vetëm rreth një në tre deputetë e ka përdorur këtë instrument të kontrollit parlamentar gjatë periudhës së analizuar.
Sali Murati mes deputetëve më aktivë
Në mesin e deputetëve shqiptarë dhe njëkohësisht në nivel të gjithë Kuvendit spikat Sali Murati, deputet i Lëvizjes së Turqve të Maqedonisë për Drejtësi dhe Zhvillim.
Sipas profilit të tij, Murati ka 102 pyetje parlamentare të regjistruara në mandatin 2024–2028. Në periudhën janar–qershor 2025 ai ka qenë i pranishëm në 53 nga 56 seanca, ka realizuar 18 diskutime, është lidhur me 2 propozime ligjore, 102 amendamente dhe ka qenë i angazhuar në 4 komisione.
Për nga vlerësimi i përgjithshëm i aktivitetit, Pratenici.mk e rendit Muratin si deputetin e dytë më aktiv në Kuvend, menjëherë pas Bojan Stojanoskit të VMRO-DPMNE-së.
Stojanoski, i cili kryeson renditjen e aktivitetit të normalizuar, gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2025 ka pasur 21 diskutime, 45 propozime ligjore, 98 amendamente dhe angazhim në dy komisione, me prani në 45 nga 56 seanca.
Snopçe ndër më aktivët në debat
Ndër deputetët shqiptarë me aktivitet të theksuar është edhe Halil Snopçe nga Aleanca për Shqiptarët.
Profili i tij regjistron 40 pyetje parlamentare në mandatin aktual, ndërsa gjatë periudhës janar–qershor 2025 ka qenë i pranishëm në 53 nga 56 seanca. Ai ka zhvilluar 11 diskutime, është lidhur me 5 propozime ligjore dhe ka qenë i angazhuar në një komision parlamentar.
Me 11 diskutime, Snopçe renditet ndër deputetët që kanë diskutuar më së shumti gjatë periudhës së analizuar. Përpara tij janë Bojan Stojanoski me 21, Sali Murati me 18, ndërsa me nga 12 diskutime janë Jovanka Trençevska, Amar Mecinoviq dhe Rexhep Ismail.
Arbana Pasholli: 10 diskutime dhe 33 amendamente
Arbana Pasholli nga BDI-ja ka 24 pyetje të regjistruara në profilin e mandatit aktual. Në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025 ajo ka marrë pjesë në 45 nga 56 seanca, ka zhvilluar 10 diskutime, është lidhur me një propozim ligjor, 33 amendamente dhe ka qenë e angazhuar në 5 komisione.
Për nga numri i diskutimeve, Pasholli është gjithashtu në mesin e 10 deputetëve më aktivë në të gjithë Kuvendin.
Talat Xhaferi aktiv në diskutime, më pak i pranishëm
Një profil tjetër interesant është ai i Talat Xhaferit nga BDI-ja.
Xhaferi ka vetëm 37 paraqitje në 56 seancat e evidentuara gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2025, por pavarësisht pranisë më të ulët ka zhvilluar 10 diskutime, ka paraqitur 7 amendamente, ndërsa në të dhënat e kësaj periudhe nuk figuron me propozim ligjor apo angazhim në komision.
Kjo e vendos atë mes deputetëve me numër relativisht të lartë diskutimesh, pavarësisht pranisë dukshëm nën mesataren e deputetëve më të rregullt.
Elmi Aziri dhe Ilire Dauti – aktivitet në debat
Elmi Aziri nga Aleanca për Shqiptarët ka 8 pyetje të regjistruara në mandatin aktual, ndërsa gjatë janar–qershorit 2025 ka qenë i pranishëm në 40 nga 56 seanca. Ai ka zhvilluar 8 diskutime, ka paraqitur 26 amendamente dhe ka qenë i angazhuar në 3 komisione.
Ilire Dauti, po ashtu nga Aleanca për Shqiptarët, ka 12 pyetje të regjistruara në profilin e mandatit, ndërsa në gjashtëmujorin e analizuar ka marrë pjesë në 43 nga 56 seanca, ka zhvilluar 7 diskutime, ka paraqitur 8 amendamente dhe ka qenë e angazhuar në 4 komisione.
Rina Ajdari me 31 pyetje dhe 31 amendamente
Nga BDI-ja, Rina Ajdari paraqitet me 31 pyetje parlamentare të regjistruara gjatë mandatit aktual. Në periudhën janar–qershor 2025 ka qenë e pranishme në 45 nga 56 seanca, ka zhvilluar 6 diskutime, është lidhur me një propozim ligjor, 31 amendamente dhe angazhim në 3 komisione.
Diana Toska, gjithashtu nga BDI-ja, ka 17 pyetje të regjistruara, prani në 44 nga 56 seanca, 7 diskutime, 34 amendamente dhe angazhim në 5 komisione.
Blerim Bexheti ka 12 pyetje të regjistruara në profil, ndërsa gjatë periudhës së analizuar ka marrë pjesë në 45 nga 56 seanca, ka pasur 4 diskutime, është lidhur me 2 propozime ligjore, 24 amendamente dhe 3 komisione.
Ilir Demiri me prani të lartë, por pa shumë diskutime
Ilir Demiri, deputet i pavarur, ka marrë pjesë në 52 nga 56 seanca, pra ka një nga normat më të larta të pranisë mes deputetëve shqiptarë.
Megjithatë, aktiviteti i tij në debat është më modest: 3 diskutime, një propozim ligjor, 24 amendamente dhe angazhim në një komision. Në profilin e mandatit aktual figuron me 3 pyetje.
Imrlije Saliu-Fetai nga VLEN ka gjithashtu prani në 52 nga 56 seanca, me 3 diskutime, 5 propozime ligjore, 12 amendamente dhe angazhim në 3 komisione. Profili i saj regjistron 6 pyetje parlamentare.
Adnan Azizi: 40 seanca, pa diskutime
Te Adnan Azizi nga VLEN, të dhënat tregojnë një tjetër raport mes pranisë dhe aktivitetit parlamentar.
Ai ka marrë pjesë në 40 nga 56 seanca, por gjatë periudhës janar–qershor 2025 nuk figuron me diskutim. Është lidhur me 4 propozime ligjore, 2 amendamente dhe 4 komisione, ndërsa profili nuk regjistron pyetje parlamentare për mandatin aktual.
Bekim Qoku, po nga VLEN, ka marrë pjesë në 44 nga 56 seanca, me 1 diskutim, 5 propozime ligjore, 8 amendamente dhe 4 komisione, por pa pyetje të regjistruara në profil.
Kaltrina Beqiri ka qenë e pranishme në 51 nga 56 seanca, por ka vetëm një diskutim, ndërsa figuron me 4 propozime ligjore, 10 amendamente dhe angazhim në dy komisione.
Ali Ahmeti – vetëm 3 nga 56 seanca
Sipas treguesve të Pratenici.mk, Ali Ahmeti rezulton deputeti shqiptar me aktivitetin më të ulët të regjistruar parlamentar gjatë janar–qershorit 2025: vetëm 3 nga 56 seanca dhe zero diskutime, pyetje, ligje, amendamente e angazhim në komisione.
Në skajin tjetër të statistikave ndodhet kryetari i BDI-së, Ali Ahmeti.
Sipas të dhënave të publikuara, Ahmeti gjatë periudhës janar–qershor 2025 ka marrë pjesë vetëm në 3 nga gjithsej 56 seanca. Ai nuk figuron me diskutim, propozim ligjor, amendament apo angazhim në komision gjatë kësaj periudhe dhe nuk ka pyetje të regjistruara në profil.
Kjo përkthehet në prani prej vetëm rreth 5 për qind të seancave të evidentuara.
Me prani shumë të ulët figuron edhe Menduh Thaçi, me vetëm 4 nga 56 seanca, pa diskutime, propozime ligjore, amendamente apo komisione.
Sadulla Duraku ka qenë i pranishëm në 15 nga 56 seanca, pa diskutime dhe propozime ligjore, por me 4 amendamente dhe angazhim në 4 komisione.
Skender Rexhepi ka marrë pjesë në 16 nga 56 seanca, ka zhvilluar 2 diskutime, është lidhur me një propozim ligjor dhe një komision.
Valbona Adili-Emini nga VLEN po ashtu ka vetëm 16 paraqitje në 56 seanca, me një diskutim, një propozim ligjor dhe 8 amendamente.
Afrim Gashi: 56 nga 56 seanca, por pa diskutime
Krejt ndryshe paraqitet kryetari i Kuvendit, Afrim Gashi, sa i përket pranisë.
Gashi ka qenë i pranishëm në të gjitha 56 seancat e evidentuara. Megjithatë, në kategoritë e aktivitetit të përdorura nga platforma ai nuk figuron me diskutime apo amendamente, ndërsa figuron me një propozim ligjor dhe angazhim në një komision.
Këto shifra duhet të interpretohen edhe në kontekstin e funksionit të tij si kryetar i Kuvendit, rol që dallon nga puna tipike e një deputeti në debat dhe në komisione.
Prania nuk është e barabartë me aktivitetin
Të dhënat nxjerrin në pah një dallim të rëndësishëm: numri i seancave në të cilat një deputet është regjistruar i pranishëm nuk tregon vetvetiu se sa aktiv ka qenë ai në ushtrimin e mandatit.
Shembulli më i qartë në nivel të Kuvendit është deputetja e VMRO-DPMNE-së Valentina Marçevska. Ajo ka qenë e pranishme në 56 nga 56 seanca, por në periudhën e analizuar nuk figuron me asnjë diskutim, propozim ligjor, amendament apo angazhim në komision.
Nga ana tjetër, Sali Murati ka munguar në tri seanca, por ka zhvilluar 18 diskutime dhe ka paraqitur 102 amendamente. Bojan Stojanoski ka qenë i pranishëm në 45 seanca, por ka 21 diskutime, 45 propozime ligjore dhe 98 amendamente.
Pra, prania fizike dhe aktiviteti parlamentar janë dy tregues që duhet të lexohen veçmas.
65 për qind pa asnjë pyetje në gjashtë muaj
Një nga treguesit më domethënës të raportit është përdorimi i instrumentit të pyetjeve parlamentare.
Nga 120 deputetët, 78 nuk kanë parashtruar asnjë pyetje parlamentare gjatë periudhës janar–qershor 2025, ose plot 65 për qind e përbërjes parlamentare.
Në të njëjtën kohë, aktiviteti është përqendruar te një grup relativisht i vogël deputetësh. Sipas renditjes së Pratenici.mk, pesëshja më aktive për periudhën është Bojan Stojanoski, Sali Murati, Jovanka Trençevska, Toni Jarevski dhe Daniela Nikolova.
Në debat parlamentar, Stojanoski kryeson me 21 diskutime, Murati ka 18, ndërsa Trençevska, Amar Mecinoviq dhe Rexhep Ismail kanë nga 12. Halil Snopçe ka 11, ndërsa Arbana Pasholli dhe Talat Xhaferi nga 10.
Kjo tregon se një pjesë relativisht e vogël e deputetëve mban peshën më të madhe të aktivitetit të matshëm parlamentar.
Edhe cilësia e debatit mbetet problem
Numri i diskutimeve, megjithatë, nuk tregon automatikisht edhe cilësinë e tyre.
Një raport i veçantë i Institutit për Demokraci “Societas Civilis” për periudhën janar–qershor 2025 e vlerësoi cilësinë mesatare të debatit parlamentar me vetëm 5.7 nga 10.
Monitorimi konstatoi se në 27 për qind të diskutimeve të analizuara nuk është përdorur asnjë argument, ndërsa në 54 për qind argumentimi është vlerësuar si i dobët. Kjo do të thotë se problemi i funksionimit parlamentar nuk lidhet vetëm me pyetjen se sa flasin deputetët, por edhe me atë çfarë thonë dhe sa e argumentojnë atë që thonë.
Mes mandatit, shifrat japin një fotografi të qartë
Të dhënat e Pratenici.mk nuk mund ta matin të gjithë punën politike të një deputeti dhe as cilësinë e çdo nisme të tij. Ato, megjithatë, japin tregues konkretë dhe të krahasueshëm: praninë, diskutimet, pyetjet, propozimet ligjore, amendamentet dhe angazhimin në komisione.
Dhe fotografia që del prej tyre është e pabarabartë.
Ka deputetë që janë pothuajse gjithmonë në sallë, por flasin dhe propozojnë shumë pak; ka të tjerë që kanë prani më të ulët, por prodhojnë dukshëm më shumë aktivitet parlamentar; dhe ka deputetë te të cilët mungojnë njëkohësisht edhe prania, edhe aktiviteti.
Mandati i deputetit nuk matet vetëm me karrigen e zënë në sallën plenare. Prania tregon nëse deputeti ka ardhur në Kuvend; pyetjet, diskutimet, ligjet, amendamentet dhe puna në komisione tregojnë se çfarë ka bërë pasi ka hyrë aty. /Nistori/
