Gjatë vitit 2025 në Maqedoninë e Veriut janë regjistruar 38 persona të rinj me HIV/SIDA, që përfaqëson një incidencë prej 2,1 raste për 100.000 banorë, thuhet në raportin e Institutit të Shëndetit Publik me rastin e 1 Dhjetorit – Ditës Botërore të Luftës kundër SIDA-s.
Numri i rasteve këtë vit është 25,5% më i ulët krahasuar me vitin 2024, kur u raportuan 51 raste. Për krahasim, në vendet e BE-së incidenca për vitin 2024 ishte 5,3 raste për 100.000 banorë.
Shumica e rasteve të reja në vitin 2025 janë banorë të Shkupit, ndërsa pjesa tjetër paraqiten si raste të izoluara në 14 qytete të ndryshme të vendit. Një rast i regjistruar është i një shtetasi të huaj.
Të dhënat kryesore për vitin 2025
Nga raporti i ISHP-së thuhet:
- 8 persona kanë humbur jetën nga shkaqe të lidhura me SIDA-n.
- Nga 38 rastet e reja, 37 janë meshkuj dhe vetëm 1 femër.
- Mosha mesatare e të infektuarve është 35 vjeç, me diapazon nga 23 deri në 64 vjeç.
- 73,7% e rasteve janë në grupmoshën 20–39 vjeç.
Prevalenca në afat të gjatë
Maqedonia e Veriut konsiderohet vend me prevalencë të ulët të HIV-it. Nga viti 1987 deri në vitin 2025 janë regjistruar gjithsej 726 raste me HIV/SIDA. Megjithatë, ka një rritje të dukshme vitet e fundit – 32% e të gjitha rasteve janë regjistruar vetëm në pesë vitet e fundit.
Në të njëjtën periudhë kanë vdekur 138 persona nga shkaqe të lidhura me SIDA-n, që përfaqëson një shkallë vdekshmërie prej 18,2%.
Ndikimi i terapisë antiretrovirale
Sipas ISHP-së, terapia antiretrovirale ka përmirësuar ndjeshëm mbijetesën e njerëzve që jetojnë me HIV. Në 10 vitet e fundit, nga 447 rastet e regjistruara, vetëm 33 kanë përfunduar me fatalitet, që është një shkallë vdekshmërie prej 7,4%.
Rrugët e transmetimit
- 62,1% e rasteve janë burra që kanë pasur marrëdhënie seksuale me burra.
- Transmetimi heteroseksual është regjistruar tek 229 raste gjithsej.
HIV, ende një problem madhor global i shëndetit publik
HIV mbetet një nga sfidat më të mëdha globale të shëndetit publik. Deri sot janë regjistruar rreth 44,1 milion vdekje nga shkaqe të lidhura me HIV/SIDA. Transmetimi i virusit vazhdon të ndodhë në të gjitha vendet e botës.
Sipas vlerësimeve:
- Në fund të vitit 2024 në botë jetonin 40,8 milion njerëz me HIV, prej të cilëve 65% në Afrikë.
- Gjatë vitit 2024, rreth 630.000 persona humbën jetën nga shkaqe të lidhura me HIV-in.
- Rreth 1,3 milion njerëz u infektuan rishtazi me HIV.
Ndonëse nuk ekziston një kurë për HIV-in, falë parandalimit efektiv, diagnozës së hershme, terapisë antiretrovirale dhe kujdesit të vazhdueshëm, përfshirë trajtimin e infeksioneve oportuniste, HIV është shndërruar në një sëmundje kronike e kontrollueshme. Kjo u mundëson njerëzve me HIV të jetojnë jetë të gjatë dhe të shëndetshme.
