Në një vend të konsideruar të varfër, të zhytur në borxhe dhe me emigracion masiv, partitë politike vazhdojnë të marrin miliona euro nga buxheti i shtetit — pa asnjë garanci për rezultate, llogaridhënie apo përfitim real për qytetarët, thonë nga nisma “Të Pavarurit për Karposhin – Për Mbrojtjen e Karposhit”, përcjell Nistori.
Në një postim të nismës së pavarur, tregohet qartë financimi i partive politike në RMV 2021-2025 nga buxheti shtetëror:
Si financohen partitë nga buxheti?
Sipas Ligjit për Financimin e Partive Politike:
- Neni 9: Fondet totale për financimin vjetor të partive politike arrijnë në 0.15% të të ardhurave totale burimore të buxhetit të shtetit.
- Neni 10: Fondet shpërndahen:
- 30% në mënyrë të barabartë për të gjitha partitë që fituan të paktën 1% të votave në zgjedhjet e fundit.
- 70% në mënyrë proporcionale sipas numrit të deputetëve dhe këshilltarëve të zgjedhur.
Fondet paguhen çdo vit deri në zgjedhjet e ardhshme.
? Pse ka kaq shumë parti të vogla?
- Shumë prej tyre nuk kanë asnjë shans real për të fituar mandate, por prapëseprapë marrin pjesë në zgjedhje.
- Me vetëm 1% të votave në një bashki, ato fitojnë të drejtën për fonde shtetërore.
- Kjo krijon një sistem “ekzistence të paguar”, ku partitë e mëdha mbështesin ato të vogla — jo për shkak të ideologjisë, por për shkak të kontrollit mbi votat që nuk janë nën ombrellën e tyre.
? Shembuj nga zgjedhjet e kaluara lokale:
- Komuna e Rankovcit
- Gjithsej votues: 3,074
- Votues: 2,228
- Integra, me vetëm 43 vota, ka 1.93% të votave dhe plotëson kushtin për të marrë para nga shteti.
- Komuna e Demir Kapijës
- Gjithsej votues: 3,370
- Votues: 2,474
- Edensena e Maqedonisë – EM, me 37 vota, ka 1.5% të votave dhe plotëson kushtin për të marrë fonde.
? A është kjo blerje e ndikimit politik?
Sipas modelit të D’Hondt, një elektorat i fragmentuar favorizon partitë e mëdha. Partitë e vogla marrin para, por jo pushtet real — përveç nëse bëhen pjesë e një koalicioni qeverisës.
? Çfarë do të thotë kjo?
- Partitë e mëdha marrin më shumë, por edhe shumë parti të vogla përfitojnë shuma të konsiderueshme, megjithëse nuk kanë peshë të vërtetë politike.
- Sistemi lejon mbijetesën financiare të partive të vogla, gjë që shërben si mekanizëm për të kontrolluar elektoratin dhe për të ruajtur status quo-në.
- Më shumë se 60 parti kanë marrë fonde. Shumica prej tyre nuk kanë asnjë deputet apo këshilltar, dhe për shumë prej tyre publiku as nuk di që ekzistojnë.
Dhe këto para janë tonat — nga taksat, nga kreditë, nga e ardhmja.
? Sa para kanë marrë partitë nga viti 2021 deri sot?
Shikoni analizat tona!
Është e domosdoshme të hiqet financimi shtetëror për zgjedhjet lokale, ndërsa për zgjedhjet parlamentare ai duhet të kufizohet në shumën e barabartë me 3 paga mesatare mujore për çdo deputet të fituar. Në total, për 120 deputetë — një numër që duhet të reduktohet në 90 — do të shpenzoheshin rreth 150 mijë euro çdo vit, ose 100 mijë euro nëse numri reduktohet në 90. Kjo është shumë më pak krahasuar me 8.3 milionë eurot e planifikuara për vitin 2025. /Nistori/
