Traktorët Ajrorë janë rikthyer në qendër të debatit për luftimin e zjarreve në Maqedoninë e Veriut, pasi drejtori i Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, Stojançe Angellov, deklaroi në emisionin “Top Top” në Telma se synimi i tij është blerja e tre avionëve të tjerë zjarrfikës, përfshirë edhe një avion dyvendësh për trajnim. Megjithatë, pas kësaj ambicieje fshihet një paradoks i dukshëm: shteti flet për blerjen e avionëve të rinj, ndërsa prej vitesh përballet me mungesë pilotësh që t’i drejtojnë ata.
Angelov theksoi se, me angazhimin e kolonelit në pension Malezanski dhe të pilotit në pension Vasko Mihalçov, Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim krijon bazën për të zhvilluar në mënyrë të pavarur trajnimet e pilotëve në periudhën e ardhshme. Ai bëri të ditur gjithashtu se është arritur marrëveshje për punësimin e dy pilotëve të tjerë, të cilët pritet të angazhohen sapo Ministria e Financave të japë pëlqimin.
Megjithatë, këtu lind pyetja thelbësore: nëse pilotët e rinj ende nuk janë punësuar dhe trajnimet janë planifikuar për tetor dhe nëntor, kush do t’i pilotojë avionët aktualë, e ndoshta edhe ata të rinj, gjatë periudhës më kritike të verës? Vetë Angelov u bëri thirrje të gjithë pilotëve me mbi 400 orë fluturim në çfarëdo lloj avioni që të paraqiten për një bisedë, gjë që tregon se problemi me mungesën e pilotëve ende nuk është zgjidhur.
Ky problem nuk është i ri. Disa media, përfshirë Racin.mk, raportuan në vitin 2024 se Maqedonia e Veriut dispononte tre Traktorë Ajrorë, por vetëm një pilot aktiv, për shkak të së cilës avionët nuk mund të angazhoheshin plotësisht në operacionet e shuarjes së zjarreve. Në atë kohë u paralajmërua se vendi po hynte në sezonin veror me avionë funksionalë, por pa numër të mjaftueshëm pilotësh për t’i operuar. Dy vjet më vonë, i njëjti problem vazhdon të jetë pjesë e debatit publik.
Paradoksi bëhet edhe më i dukshëm në terren, sepse zjarret nuk presin ritmin e procedurave institucionale. Pikërisht në ditën kur Angelov fliste për blerjen e Traktorëve Ajrorë të rinj, zjarre aktive u regjistruan në rajonet e Shtipit dhe Probishtipit, ndërsa në fshatin Buçishtë u dogj një shtëpi. Në shuarjen e flakëve u angazhuan zjarrfikësit, vullnetarët, banorët vendas dhe avionët e Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim. Ky është realiteti ku çdo avion ka rëndësi, por edhe më i rëndësishëm është piloti që duhet ta ngrejë atë në ajër.
Për këtë arsye, blerja e avionëve të rinj nuk mund të jetë qëllim në vetvete. Nëse shteti nuk ndërton një sistem të qëndrueshëm për trajnimin, punësimin dhe mbajtjen e pilotëve, çdo Traktor Ajror i ri rrezikon të mbetet një investim i kushtueshëm që do të qëndrojë në tokë pikërisht atëherë kur zjarret përhapen nëpër pyje, kodra dhe vendbanime. Në aviacionin zjarrfikës, numri i avionëve mund të tingëllojë mirë në konferencat për shtyp, por numri i pilotëve është ai që vendos rezultatin e betejës me zjarret.
