Vikto Buçkovski
Publicist
“Palankës nuk i pëlqen e panjohura; kjo është një nga tiparet e saj themelore, që karakterizon historinë, kulturën dhe botën e saj mendore. Por ajo e refuzon të panjohurën jo vetëm në të tashmen, por edhe në kohë. Nuk i pëlqen ajo në të kaluarën, ashtu siç nuk i pëlqen as në të ardhmen.”
– Radomir Konstantinoviq, “Filozofia e Palankës”
Palankën e shqetëson Blendi Hodai, sepse në luftën e tij ajo sheh dështimin e vet. Ajo është mosbesuese. Mendësia e saj nuk arrin ta pranojë si të rëndësishme, të sinqertë dhe reale luftën e një të riu njëzetekatërvjeçar, i cili guxon t’u kërkojë përgjegjësi dhe respektim të ligjeve “shkencëtarëve” në pushtet.
Fenomeni Hodai, në moshën 24-vjeçare, ka një CV më të pasur se ajo që kishin, në të njëjtën moshë, përfaqësuesit e qeverisë dhe të opozitës së bashku, e ndoshta edhe sot. Njohuritë dhe veprimtaria e tij kanë përmasa lokale, por edhe globale. Ai njihet në Tetovë, Shkup, Ohër dhe Strugë. Në Strasburg dhe në Amerikë. Kryeministri Hristijan Mickoski thotë se Blendi sillet në mënyrë të pahijshme dhe fyen profesorët universitarë. Nga ana tjetër, fondacioni i ish-presidentit të ShBA-së, Barack Obama, e ka përzgjedhur atë si një nga 35 udhëheqësit e rinj evropianë në kuadër të Programit të Udhëheqësve të Obamës për periudhën 2026–2027.
Hodai, përmes veprimtarisë së tij në Forumin për Ndryshime në Arsim (FNA), është kundërshtari kryesor i çdo politike të dëmshme arsimore, pavarësisht nëse ajo buron nga trëndafili me gjemba, krahu i gjatë apo zogu me dy koka. Blendi lufton për atë që përbën themelin e një shoqërie të civilizuar: arsimin, edukimin, hapjen e syve, zgjerimin e botëkuptimit dhe ndryshimin rrënjësor të perceptimit se çfarë do të thotë të jesh maqedonas apo shqiptar.
Arsimi është i nevojshëm për të gjithë, kudo dhe pavarësisht përkatësisë etnike. Një maqedonas, shqiptar, rom apo turk analfabet, në fund të fundit, është një qytetar analfabet i shtetit tonë të përbashkët. Këtu nuk ka vend për logjikën e përjashtimit: “ose njëri, ose tjetri”. Analfabetizmi nuk njeh përkatësi etnike dhe pasojat e tij i ndiejmë të gjithë.
Blendi është shkolluar në Maqedoni dhe është student në Universitetin “Shën Kirili dhe Metodi” (UKIM). Ai mbetet besnik ndaj kauzës së tij. Ka diçka në luftën e tij që mendësia e Palankës mezi e përballon: ai nuk kërkon leje për të menduar, për të kritikuar dhe për të vepruar. Nuk e pranon rolin e paracaktuar të një të riu që duhet të dëgjojë, të heshtë dhe të jetë mirënjohës për atë që i kanë lënë paraardhësit. Aq më pak pranon që përkatësia e tij etnike të përcaktojë hapësirën politike në të cilën i lejohet të veprojë.
Pikërisht për këtë arsye, këto ditë, Blendi është opozita kryesore ndaj qeverisë dhe udhëheqësi i studentëve, pavarësisht nëse e pranojmë apo jo. I ekspozuar ndaj sulmeve të rrjeteve të ndryshme të botëve, fyerjeve dhe përpjekjeve për ta diskredituar, ai vazhdon luftën e tij. Një i ri, me një laps në njërën dorë dhe ligjin në tjetrën, ka arritur të shqetësojë elitën politike dhe të tronditë ndjenjën e saj të paprekshmërisë.
Le të shohim se përse Blendi është vënë në shënjestër.
Ai ngriti një padi në Gjykatën Administrative për mosrespektimin e ligjit nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës.
Ai bëri publike menunë e Kuvendit, të cilën IRL-ja e kishte zbuluar në hulumtimin e saj të fundit mbi vaktet e subvencionuara të studentëve.
Ai u kërkoi profesorëve në pushtet, Hristijan Mickoskit dhe Vesna Janevskës, të dëshmonin se studentët blejnë cigare, në vend që të bënin muhabet pazari. E, edhe nëse blejnë, çfarë pastaj?
KAQ.
Asgjë nga këto nuk është as kontroverse, as fyese, përveçse nëse jeni pjesë e një strukture politike që çdo pyetje e percepton si sulm ndaj autoritetit të vet dhe çdo kritikë si fyerje personale.
Me këtë goditje nga këndi, Hodai tërhoqi mbi vete të gjithë vrerin e mbështetësve të qeverisë. Gjatë gjithë javës, ai ka qenë objekt sulmesh, fyerjesh dhe përpjekjesh për diskreditim, ndërsa ata që pretendojnë se janë më të zgjuar janë përpjekur ta kundërshtojnë me argumente.
Përpiqen ta diskreditojnë, para së gjithash, sepse është shqiptar. Kjo është absurde, sepse shqiptarët kanë qenë, janë dhe do të jenë një popull shtetformues.
Argumenti kryesor që përdorin për të justifikuar mosrespektimin e ligjit nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës është: “Në kohën tonë nuk kishte vakte studentore. Fëmijë të llastuar, asgjë nuk ju mjafton!”
Ashtu si shumica e argumenteve të komentatorëve proqeveritarë, edhe ky është i zbrazët. Sipas së njëjtës logjikë, studentët dikur nuk kishin as internet, as laptopë dhe as tabletë, pajisje që, për hir të së vërtetës, i ka subvencionuar pikërisht kjo qeveri. Edhe pensionet dikur ishin përgjysmë më të ulëta. Sipas logjikës së tyre, a duhet t’i kthejmë edhe ato në nivelin e mëparshëm?
Nëse diçka nuk ka ekzistuar në të kaluarën, a do të thotë kjo se nuk duhet të ekzistojë as sot? Dhe që kur mangësitë e së kaluarës janë shndërruar në argument kundër përmirësimit të së tashmes?
Fryma e Palankës përpiqet të ruajë rendin e vendosur. Kushdo që del jashtë modelit të paracaktuar shndërrohet në kërcënim për mbijetesën e saj. Ndërsa kushdo që dëshmon, përmes shembullit të vet, se një mënyrë tjetër jetese, mendimi dhe veprimi është e mundur, përbën një kërcënim edhe më të madh.
Blendi, përmes veprimeve të tij, dëshmon se ndryshimi është i mundur. Se një i ri mund të jetë politikisht i rëndësishëm pa qenë anëtar i një partie, të ketë ndikim shoqëror pa ushtruar një funksion shtetëror dhe të njihet përtej kufijve të Maqedonisë pa marrë paraprakisht bekimin e autoriteteve politike vendase.
Pse jo një shqiptar?
Pse një shqiptar të mos jetë kundërshtari më i zëshëm i politikave të këqija arsimore në Maqedoni? Pse lufta e tij të mos jetë edhe lufta jonë? Pse në suksesin e tij të mos shohim suksesin e mbarë shoqërisë?
Palanka dëshiron ta dijë paraprakisht se ku e ka vendin secili. Kush kujt i përket, kush flet në emër të kujt, kush ka të drejtë të bëjë pyetje dhe kush duhet të heshtë.
Blendi, përmes veprimeve të tij, i kapërcen këta kufij. Pikërisht për këtë arsye, lufta e tij është më e madhe se çështja e vakteve studentore, më e madhe se një padi, një konferencë për shtyp apo një polemikë politike.
Lufta e tij është një luftë që i hap Maqedonisë mundësinë për të dalë nga izolimi dhe konservatorizmi i mendësisë së Palankës.
*Qëndrimet e autorëve jo me domosdoshmëri pajtojnë me politikën redaktuese të portalit.
