Edhe pse çdo apartament i tretë në vend është bosh, kërkesa është e lartë dhe tejkalon ofertën, që është faktori kryesor që rrit çmimin për metër katror. Ndërsa çmimi rritet, rritet edhe kërkesa për kredi. Apartamentet shtetërore, nga ana tjetër, po ndërtohen, por jo aq sa për të ulur çmimin. Ndërtimi i banesave shtetërore në Maqedoninë e Veriut është në duart e Shoqërisë Aksionare për Menaxhimin e Hapësirës Banesore dhe Tregtare. Përveç ndërtimit të banesave sociale në të cilat apartamentet u ndahen kategorive vulnerabël, kjo kompani ndërton edhe pallate apartamentesh tregtare që i shet në ankand, shkruan gazeta KOHA.
Ndërtimi i banesave shtetërore pritet të ndihmojnë në stabilizimin dhe uljen e çmimit të një metri katror banimi, ku çmimet e apartamenteve vazhdojnë të rriten dhe kërkesa për kredi për strehim ka parë një trend të fortë rritës në vitet e fundit. Edhe pse ndërtimi shtetëror i banesave duhet të veprojë si një korrigjues për tregun dhe të kontribuojë në rënien e çmimeve, megjithatë ai ka një ndikim të vogël në stabilizimin e çmimeve të patundshmërive.
Për më tepër, nga kjo kompani e shtetit vlerësojnë se stabilizimi i çmimeve në tregun e pasurive të paluajtshme nuk varet ekskluzivisht nga një faktor dhe se procesi kushtëzohet edhe nga kushtet më të gjera ekonomike dhe lëvizjet e tregut, prandaj zgjidhjet kërkojnë një qasje të koordinuar dhe afatgjatë.
Sipas Programit Vjetor për Ndërtim, Shitje dhe Mirëmbajtje të Hapësirës së Banimit në Pronësi të Republikës së Maqedonisë së Veriut, i cili aktualisht është në proces miratimi nga Qeveria, janë planifikuar aktivitete për projektimin e ndërtesave të reja të banimit në Shtip, Manastir dhe Shkup si dhe procedura tenderimi për zgjedhjen e një kontraktuesi për dy ndërtesa tregtare në Ohër dhe Manastir këtë vit, thotë Marjan Stefanovski, Drejtor i kësaj Kompanie në pronësi të shtetit.
Përveç aktiviteteve planifikuese, Stefanovski thotë se po vazhdojnë edhe projektet aktuale të investimeve. Në Shkup, në lagjen e qytetit Dare Xhambaz, pranë ish-furrës ushtarake, është duke u ndërtuar një ndërtesë banimi komerciale me 112 njësi banimi, të cilat tashmë janë shitur plotësisht. Paralelisht, në Manastir ka filluar ndërtimi i një ndërtese banimi komerciale me 65 njësi banimi, dhe në këtë qytet është planifikuar edhe ndërtimi i një ndërtese tjetër banimi me gjithsej 60 apartamente.
Përveç kësaj, programi parashikon ndërtimin e dy ndërtesave banesore komerciale në Ohër me një total prej 130 njësive banesore. Në periudhën e ardhshme, pritet të nisë një procedurë tenderimi për të zgjedhur një kontraktor për njërën nga ndërtesat në Ohër, si dhe për ndërtesën e planifikuar të banimit në Manastir. “Rritja e çmimeve të pasurive të paluajtshme në periudhën e fundit është rezultat i disa faktorëve të ndërlidhur – dinamikës së kërkesës dhe kushteve të përgjithshme të tregut, si dhe ndikimeve të jashtme ekonomike, duke përfshirë rritjen e çmimeve të materialeve të ndërtimit, rritjen e kostove të punës, faturat e shërbimeve dhe presionet inflacioniste. Në këtë kuptim, nuk mund të japim vlerësime të paracaktuara ose të përgjithësuara të lëvizjes së çmimit të një metri katror banimi në nivelin e tregut”, thekson ai.
Sipas tij, mund të flitet me saktësi lidhur me mënyrën se si formohet çmimi brenda kornizës së projekteve të kësaj kompanie që përcaktohet bazuar në kostot reale direkte dhe indirekte të të gjithë procesit të ndërtimit, duke marrë parasysh të gjitha investimet financiare – nga projektimi dhe shërbimet, deri te ndërtimi. Pas kryerjes së procedurave të prokurimit publik për të gjitha artikujt përkatës, kryhet një llogaritje e detajuar financiare në bazë të së cilës Kompania përcakton një çmim fillestar të propozuar të një metri katror banimi, për të cilin Qeveria jep miratimin përfundimtar.
“Në kontekstin e rolit tonë si kompani shtetërore, është e rëndësishme të theksohet se përmes ndërtimit të ndërtesave banesore komerciale, ne veprojmë edhe si një faktor korrigjues për çmimin e tregut të një metri katror banesor. Duke rritur ofertën në segmentin e ndërtimit të organizuar dhe të kontrolluar të banesave, ne krijojmë një çmim referues real bazuar në kostot reale, jo në pritjet spekulative. Kjo qasje lejon stabilizimin gradual të tregut dhe krijimin e kushteve për strehim më të përballueshëm për një gamë më të gjerë qytetarësh. Për realizimin e vërtetë dhe të qëndrueshëm të këtij roli korrigjues, është i nevojshëm ndërtimi i një numri më të madh ndërtesash banesore komerciale, prandaj Kompania po punon në mënyrë aktive në zgjerimin e kapaciteteve të ndërtimit dhe përgatitjen e projekteve të reja”, thekson Stefanovski.
Nga ana tjetër, arsyeja e rritjes së çmimit deri më tani është kryesisht për shkak të kërkesës, e cila, ka qenë jashtëzakonisht e lartë në zonat urbane vitet e fundit dhe tejkalon ofertën e disponueshme. Përveç kësaj, ekziston edhe një rritje e vazhdueshme e kostove të ndërtimit në të gjitha fazat e procesit. “Kjo rritje përfshin segmente të shumëfishta: nga rritja e vlerësimit të vlerave të tokës ndërtimore, përmes rritjes së shërbimeve për zhvillimin e tokës ndërtimore dhe kostove më të larta të punës , deri te një rritje drastike e çmimeve të materialeve të ndërtimit. Për materiale të caktuara, çmimi është dy herë më i lartë krahasuar me periudhën para pandemisë”, thonë ndërtimtarët.
Ndryshe, në kuadër të projektit për ndërtimin e banesave sociale, në vitin aktual aktivitetet kanë për qëllim përfundimin dhe finalizimin e ndërtimit të objekteve të banesave sociale në disa lokacione në vend. Aktualisht, në fazën e zbatimit është një objekt i banesave sociale në Prilep, me gjithsej 62 njësi banimi. Përveç kësaj, është planifikuar ndërtimi i një objekti në Shtip, për të cilin është parashikuar një procedurë për zgjedhjen e një kontraktuesi në periudhën e ardhshme. Në Shkup, aktivitetet e projektit po zbatohen në dy komuna. Në Komunën e Sarajit, një objekt me 59 njësi banimi tashmë është përfunduar plotësisht, ndërsa në Komunën e Butelit janë përfunduar punimet e ndërtimit të një ndërtese banimi sociale me 312 apartamente, pasuar nga pranimi teknik si fazë e fundit para vënies në përdorim.
Këto aktivitete e përfundojnë zbatimin e projektit F/P 1674, i cili përfshin ndërtimin e 32 ndërtesave për banim social në vende të ndryshme në të gjithë vendin, në përputhje me angazhimet për zhvillim të balancuar rajonal dhe përmirësim të kushteve të banimit për kategoritë e cenueshme të qytetarëve. /Koha/
