Donika Bakiu
SAN DEMETRIO CORONE (SHËN MITRI) – Kalabria u kthye sërish në kryeqendrën e kulturës dhe të melosit arbëresh. Në sheshin përballë Kolegjit historik të Shën Adrianit u ul sipari i edicionit të 44-të të Festivalit të Këngës Arbëreshe (Festival della Canzone Arbëreshe), një prej ngjarjeve më jetëgjata dhe më domethënëse për ruajtjen e identitetit gjuhësor dhe kulturor të arbëreshëve të Italisë, shkruan Nistori.
I themeluar në vitin 1980 nga intelektuali Giuseppe D’Amico, ky festival ka shërbyer për më shumë se katër dekada jo thjesht si një aktivitet artistik, por edhe si një platformë e gjallë ku gjuha rijetësohet përmes tingujve modernë dhe tradicionalë. Festivali i ka shndërruar vargjet shekullore në këngë bashkëkohore, duke u dhënë zë brezave të rinj që refuzojnë ta lënë në harresë trashëgiminë e të parëve.
Kjo ngjarje e rëndësishme sjell çdo vit këngëtarë dhe artistë nga trojet shqiptare dhe nga komunitetet ku flitet shqip, si konkurrentë ashtu edhe si mysafirë. Nata finale e edicionit të 44-të mblodhi kompozitorë, solistë dhe grupe muzikore nga ngulimet e ndryshme arbëreshe të Kalabrisë, Siçilisë dhe Basilicatës, si dhe mysafirë specialë nga rajoni. Përmes ritmeve që ndërthurën folklorin autokton me rrymat e sotme muzikore, skena përballë Kolegjit të Shën Adrianit përcolli një mesazh të fortë të qëndresës kulturore.
Garës artistike të këtij edicioni i dhanë frymë prurje të spikatura muzikore.
Fituesit dhe çmimet kryesore
Vendin e parë e fituan artistët Giuseppe Baffa dhe Anna Maria Viteritti nga Santa Sofia d’Epiro (Shën Sofia), me këngën fituese „Katund i qetur“ (Paese silenzioso). Me tekst të Anna Ventre, muzikë dhe aranzhim nga Federico Baffa dhe Beatrice De Loria, si dhe orkestrim dhe dirigjim nga Stefano Amato, me mbështetjen e klarinetistes Selene Miracco, kënga solli vargjet prekëse „Thuam ku është ajo shpi, çë u bë si një ënder“, duke përcjellë mesazhin e shpresës dhe të zgjimit.
Vendin e dytë e zuri grupi „Taranta Sounds“ nga Plataci (Pllatëni), i cili u prezantua me këngën dinamike „Një jetë e re“ (Una nuova vita), me tekst të Giuseppe Basile, muzikë dhe orkestrim nga maestro Antonio Andrea Marchese.
Vendin e tretë e fitoi kantautori Aaron Puccio nga Piana degli Albanesi (Hora e Arbëreshëvet), në Siçili, me këngën „Verë o moj verë“ (Vino o mio vino), me tekst dhe muzikë të tij, si dhe orkestrim nga maestro Danilo Guido.
Çmimet speciale të jurisë teknike
Çmimi i Kritikës „Giuseppe D’Amico“ iu dha këngëtarit Alessandro Castriota Scanderbeg nga Rossano për këngën „Vetëm një kujtim“.
Çmimi për Tekstin më të Mirë „Pino Cacozza“ iu dha gjithashtu këngës fituese „Katund i qetur“.
Përtej çmimeve dhe garës artistike, Festivali i Këngës Arbëreshe mbetet një urë e fuqishme lidhëse mes së kaluarës dhe së ardhmes. Edicioni i sivjetshëm dëshmoi edhe një herë se, përballë sfidave të asimilimit gjuhësor, arti dhe muzika mbeten ndër mburojat më të fuqishme të kujtesës kolektive të arbëreshëve.
