Legalizimi i automjeteve bujqësore të paregjistruara në Maqedoni vjen për herë të tretë dhe mundësohet nëpërmjet ndryshimeve të reja ligjore, të cilat përcaktojnë një afat të zgjatur për regjistrimin e tyre deri në 2028-ën. Kjo procedurë u lejon mijëra automjeteve, të cilat më parë nuk ishin të regjistruara, të hyjnë në trafik ligjërish. Fermerët potencojnë se kanë pasur problem me dokumentacionin e traktorëve që zotërojnë, përderisa kriteret më të rrepta ligjore do ta bëjnë të pamundur përdorimin e tyre nëse nuk i legalizojnë. Herën e fundit që traktorët u legalizuan ishte rreth 10-12 vjet më parë, kur 20,000 fermerë ushtruan të drejtën për të provuar se ishin pronarë të makinerive me të cilat punonin…
Sipas vlerësimeve, në vend ka rreth 30-35 mijë makineri bujqësore përfshi traktorë, ndërsa sipas bujqve, arsyet për këtë situatë janë humbja e dokumenteve dhe rishitja e ndërsjellë pa prova të duhura.
Mosha mesatare e mekanizimit tejkalon 26 vjet, gjë që tregon se një pjesë e madhe e flotës së automjeteve është teknikisht e vjetruar. Personat fizikë dhe juridikë do të jenë në gjendje të legalizojnë traktorët, rimorkiot, motokultivatorët dhe makineritë e tjera të bashkangjitura duke paraqitur një propozim në gjykatë, sipas vendbanimit të tyre. Pritet që regjistrimi i traktorëve dhe makinerive të bashkangjitura do të zvogëlojë aksidentet rrugore, të cilat, sipas informacioneve zyrtare, arrijnë deri në njëqind në vit. Përveç konfiskimit të automjeteve që janë teknikisht të dëmtuara ose të paregjistruara, ndryshimet e reja në Kodin Penal do të konfiskojnë edhe traktorët që janë teknikisht të dëmtuar dhe të paregjistruar dhe që gjenden në trafik.
Janë pikërisht traktorët që drejtohen pa riparim teknik, pra, më shpesh pa sinjalistikë të mirëfilltë të pasme, që kanë qenë shkak për reagime të shumta publike, por edhe për një numër të madh aksidentesh rrugore. Vitet e fundit, në çdo sezon bujqësor, në buletinet e MPB-së janë regjistruar dhjetëra aksidente rrugore midis një traktori dhe një automjeti pasagjerësh, më shpesh kur automjeti godet pjesën e pasme të pandriçuar të traktorit. Çdo vit, disa nga këto aksidente rrugore përfundojnë me pasoja fatale.
Nga ana tjetër, ndër dokumentet që duhet të paraqiten janë identifikimi i automjetit (homologimi), deklarata noteriale e vërtetimit të pronësisë së automjetit dhe propozimi për procedurën e legalizimit në gjykatë. Gjykata do t’i informojë fermerët e interesuar rreth propozimit të paraqitur në një tabelë njoftimesh brenda tre ditësh, dhe njoftimi do të qëndrojë i shfaqur për 30 ditë nga data e shpalljes. Pas skadimit të afatit, nëse nuk ka pengesa, Gjykata do të nxjerrë vendim për legalizim brenda 15 ditëve.
Ndër dokumentet që duhet të paraqiten janë identifikimi i automjetit (homologimi), deklarata noteriale e vërtetimit të pronësisë së automjetit dhe propozimi për procedurën e legalizimit në gjykatë. Nëse pronari ka ndonjë provë pronësie, kërkohet pëlqimi për një inspektim teknik, identifikohet automjeti dhe procedura vazhdon si zakonisht. Nëse nuk ka provë, atëherë, me një deklaratë të vërtetuar nga noteri, paraqitet një kërkesë në gjykatën kompetente në territorin e komunës për një vendim mbi statusin e pronësisë. Së fundmi, Qeveria i ka paraqitur Parlamentit një projektligj për ndryshimin e Ligjit për Automjetet, i cili parashikon legalizimin e disa kategorive të automjeteve brenda dy viteve. Kjo iniciativë përfshin traktorët, rimorkiot e traktorëve, makineritë mobile, motokultivatorët dhe rimorkiot e kampingut, me qëllim vendosjen e rregullave më të qarta dhe më të rrepta për miratimin dhe kontrollin e tyre teknik. Ky ligj pritet të rregullojë statusin e këtyre automjeteve që përdoren shpesh, veçanërisht në zonat rurale dhe në bujqësi.
Amendamentet e propozuara synojnë përmirësimin e sigurisë në trafik dhe harmonizimin e sistemit ligjor me standardet moderne të miratimit të automjeteve. Futja e rregullave më të rrepta për kontrollin teknik do të kontribuojë në një siguri më të madhe për përdoruesit e rrugës dhe në të njëjtën kohë do të ofrojë një bazë ligjore për pronarët e këtyre makinave që t’i përdorin dhe t’i regjistrojnë ato në përputhje me rregulloret ligjore. Ky është një hap i rëndësishëm drejt modernizimit të flotës së automjeteve dhe përputhshmërisë së saj më të madhe me rregulloret.
Legalizimi duhet të përfundojë deri më 31 dhjetor 2028, gjë që pritet të mbyllë përfundimisht këtë çështje që ka krijuar pasiguri ligjore për një kohë të gjatë. Sipas rregullores aktuale, që një automjet të marrë pjesë në trafikun rrugor në vend, është e nevojshme të jetë i regjistruar, dhe regjistrimi varet nga verifikimi i saktësisë së tij teknike. “Duke marrë parasysh se ka raste në vazhdim për procedurat për përcaktimin e statusit të pronësisë si dhe persona të cilëve nuk u është përcaktuar pronësia e automjeteve për shkak të mosparaqitjes së kërkesës për legalizim të traktorëve, rimorkiove të traktorëve dhe makinerive mobile, motokultivatorëve, rimorkiove të strehimit, si dhe automjeteve të kategorive O1, O2 dhe L. brenda afateve të përcaktuara më parë ligjore dhe të dhënat se disa nga këto procedura janë në fazën e ankimimit ose në procedura gjyqësore, është e nevojshme një zgjatje e re ligjore e afatit për paraqitjen e kërkesës për legalizim”, tregohet në projektligjin e paraqitur në Parlament.
Theksohet se ndryshimet do t’u japin qytetarëve një shans tjetër për të përcaktuar statusin e pronësisë së këtyre automjeteve dhe për t’i regjistruar ato, duke shmangur kështu pasigurinë ligjore dhe duke mbyllur këtë çështje që ka mbetur e pazgjidhur në vend për një kohë të gjatë. Sipas shpjegimit, një numër i madh qytetarësh nuk kanë arritur t’i përfundojnë procedurat e legalizimit brenda afateve të përcaktuara më parë, dhe disa nga rastet janë ende në procedurë apeli ose gjyqësore. Dispozitat e reja lejojnë paraqitjen e një propozimi për legalizim para një gjykate kompetente, e cila, pas publikimit të një njoftimi publik dhe skadimit të afateve ligjore, do të jetë në gjendje të nxjerrë një vendim për përcaktimin e statusit të pronësisë. /Koha/
