Sipas AUV-së, importuesi i mishit të pulës braziliane nuk është gjobitur për shkak të pengimit të shitjes së atij ushqimi në tregun maqedonas. Mirëpo, nuk është bërë i ditur emri i kompanisë që nuk e ka respektuar ndalimin e Maqedonisë për importin e këtij mishi për shkak të rrezikut nga gripi i shpendëve. Sipas informacioneve të AUV-së, një importues i produkteve të ngrira këtë vit është gjobitur për tentativën për të shitur patate të skuqura të skaduara, përcjell Nistori.
Gjithsej 26 ton fileto pule pa kocka, të stazhuara dhe me rrezik nga gripi i shpendëve, 20 tonë patate të skuqura të skaduara dhe 2 ton mish gjysmë të ngrirë, të transportuar me furgon të rregullt, janë pjesë e ushqimit të pasigurt që Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) ka parandaluar që të përfundojnë në tryezën maqedonase.
Problemi me dërgesën e fundit, “të kapur” më 13 dhjetor, prej 26 tonë mish pule të ngrirë nga Brazili, lidhet me ndalimin aktual në vend për importin e ushqimeve nga ky vend për shkak të rrezikut të gripit të shpendëve. Ndalimi vlen për importin e mishit që është therur dhe certifikuar para datës 1 gusht të këtij viti.
“Kjo kompani nuk është ndëshkuar, sepse është penguar importi; sanksionohen vetëm ata operatorë ushqimorë që nxjerrin ushqime të pasigurta në treg”, sqaron Agjencia.
Sipas ligjit, gjoba nga 600 deri në 6 mijë euro mund të vendoset vetëm për kompanitë që nxjerrin në treg ushqime të pasigurta.
Ligjet maqedonase kërkojnë që ushqimi problematik, si në këtë rast i “kapur” në Doganë para se të hyjë në treg, t’i kthehet prodhuesit që e eksporton, ndërsa ai që “zbulohet” në tregje apo kompanitë që e dorëzojnë në treg, asgjësohet në deponinë “Drisla”.
Agjencia thotë se çdo ngarkesë e ushqimit me origjinë shtazore, pavarësisht nëse është për këtë kompani apo për ndonjë importues tjetër, duhet t’i nënshtrohet kontrollit të plotë zyrtar gjatë importit.
“Kontrolli përfshin fillimisht një rishikim të dokumentacionit shoqërues për sa i përket certifikatave shëndetësore, dokumenteve të transportit, faturave, dokumenteve doganore etj. Më pas kontrollohet identiteti i dërgesës, si dhe kontroll fizik i vetë produktit, në përputhje me rregulloret ligjore në fuqi”, thuhet në përgjigjen për REL.
Nga aty shtojnë se nëse inspektorët gjatë kontrolleve konstatojnë se ngarkesa nuk i plotëson kushtet për import, ajo nuk hidhet në qarkullim, por kthehet në vendin e origjinës ose, nëse është e nevojshme, asgjësohet.
“Këto procedura janë në përputhje me rregulloret e Bashkimit Evropian dhe zbatohen njëlloj për të gjithë importuesit, si dhe janë të vlefshme edhe në kontekstin e rastit konkret me dërgesën e ndaluar dhe të kthyer nga Brazili”, tha AUV.
Mishi i pulës braziliane është i ndaluar për import në vend
Arsyeja pse ndalohet importi i mishit të pulës nga Brazili është epidemia e gripit të shpendëve. Në shtator, Bashkimi Evropian miratoi sërish tregtinë e mishit të pulës braziliane, por kjo nuk nënkuptonte heqjen e masës në vend..
Një ndalim i tillë ekziston edhe në Kosovë dhe Shqipëri. Ngarkesa me 26 tonë mish brazilian është ndalur në pikën kufitare të Maqedonisë me Shqipërinë – Qafthanë.
Brazili është prodhuesi i dytë më i madh i mishit të pulës në botë, pas Shteteve të Bashkuara, dhe eksportuesi më i madh në botë i këtij produkti.
Fermat maqedonase prodhojnë vetëm 5 për qind të nevojave për mish pule, pra rreth 500 tonë. Sipas të dhënave statistikore, mishi i pulës në vend importohet më së shumti nga vendet e Ballkanit, por edhe nga SHBA, Brazili, Polonia dhe Hungaria.
Sa importues dhe kompani janë gjobitur për shitjen e ushqimeve të pasigurta?
Në regjistrin e Agjencisë janë të regjistruara 578 kompani importuese të produkteve me origjinë shtazore, prej të cilave rreth 30 janë të shënuara me ngjyrë të kuqe, pra u është vendosur masë e përkohshme, por pa detaje se çfarë lloji dhe për çfarë.
Sipas njoftimeve, në vitin 2025 Agjencia ka gjobitur një kompani importuese ushqimore, me ndalim të përkohshëm të punës dhe me gjobë prej 4 mijë eurosh. Por, në asnjë situatë deri më tani nuk janë njoftuar importuesit e ushqimeve të pasigurta.
Tre javë më parë, inspektorët e Agjencisë morën pjesë në asgjësimin e 20 tonëve patate të skuqura dhe 2 tonë mish pule në deponinë “Drisla”. Kompania mori një ndalim të përkohshëm të punës, por publiku nuk e mori vesh se për cilën kompani bëhej fjalë dhe sa ishte ndalimi i përkohshëm.
As Agjencia, as Dogana nuk zbulojnë se cila kompani u përpoq të importonte mish pule të pasigurt brazilian në vend, as cila kompani u përpoq të shiste patate të skuqura holandeze dhe biftek pule të skaduar.
Gjithashtu, në muajin nëntor inspektorët e AUV-së lëshuan ndalimin e punës së disa kompanive, gjatë së cilës u sekuestruan dhe asgjësuan gati 37 tonë ushqime.
“Fjala është për arra, drithëra dhe produkte bishtajore dhe erëza të ndryshme, pa deklarime dhe të cilave u ka kaluar afati i përdorimit nga një deri në dy vjet”, thuhet në njoftimin e AUV-së.
Në të njëjtën javë, inspektorët kanë “kapur” edhe një ton arra të grimcuara dhe gjysmë ton krisur me origjinë të panjohur, e më pas kanë përfunduar në “Drisla”. Autori është dënuar me 600 euro gjobë për shitjen e ushqimeve të pasigurta.
Këto raste hapin një pyetje për funksionimin e sistemit: po flasim për suksese të izoluara apo për kontroll të kësteve pa transparencë të sistemit?
Për shembull, më 4 dhjetor, në njësinë doganore në Tetovë, doganierët e Maqedonisë zbuluan tentativë për të kontrabanduar përafërsisht 2 tonë pluhur larës të falsifikuar me markën “Ariel”. Sipas njoftimit nga Dogana, malli ishte i ngarkuar në Turqi dhe i dedikuar për importues nga Shkupi.
“Pas kryerjes së procedurës kundër autorit do të bëhet kallëzim përkatës”, njoftuan shkurtimisht nga Dogana, pa detaje të tjera.
Në një situatë të tillë lind pyetja se sa nga ngarkesat që mbërrijnë në vend kalojnë nën kontroll të detajuar dhe sa përqind e tyre kthehen apo asgjësohen. Për momentin, publiku informohet vetëm kur një kamion ndalohet në kufi me një njoftim të shkurtër.
Sipas Agjencisë, që nga fillimi i këtij muaji është vendosur ndalimi i importit të mishit, vezëve dhe shpendëve nga Italia, Spanja, Çekia dhe Belgjika për shkak të rrezikut nga një variant i rëndë i gripit të shpendëve.
