Gjermania është ekonomia evropiane që do të pësonte humbjet më të mëdha financiare nga një ditë greve, me rreth 2.5 miliardë euro, sipas një krahasimi të publikuar nga Euronews. Pas saj renditen Franca dhe Italia, ndërsa Spanja do të humbiste rreth 930 milionë euro.
Krahasimi vjen në prag të grevës së përgjithshme 24-orëshe në Spanjë, të thirrur nga dy sindikatat më të mëdha të vendit, Comisiones Obreras (CCOO) dhe Unión General de Trabajadores (UGT), për të mërkurën.
Greva e fundit e përbashkët e këtyre dy organizatave ishte mbajtur në nëntor të vitit 2012, në kohën kur Spanja po përballej me një krizë të thellë të masave shtrënguese ekonomike.
Këtë herë, kërkesat lidhen kryesisht me çështjet e përditshme: banesa me çmime të përballueshme, paga që përshtaten me rritjen e kostos së jetesës dhe shërbime publike më funksionale.
Greva po mbahet 18 ditë para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Spanjë, të planifikuara për 29 nëntor, transmeton Telegrafi.
Protestat nuk kufizohen vetëm në këtë vend. Franca mbajti një ditë grevash dhe demonstratash më 5 nëntor për shkak të kostos së jetesës. Në Itali, sindikata CGIL ka thirrur grevë të përgjithshme më 20 nëntor, ndërsa sindikatat belge kanë paralajmëruar një të tillë për javën e 23 nëntorit.
Sipas të dhënave paraprake të Institutit Evropian të Sindikatave (ETUI), viti 2025 ishte viti me më së shumti greva në Bashkimin Evropian që nga viti 1991.
Sa humbin ekonomitë evropiane për një ditë greve?
Për të krahasuar ndikimin ekonomik, Euronews ka përdorur një formulë të njëjtë për të gjitha vendet: prodhimi i brendshëm bruto (PBB) vjetor pjesëtohet me 365 për të llogaritur prodhimin ditor. Më pas supozohet se një në pesë punonjës ndalon punën dhe se rreth një e pesta e prodhimit ditor humbet si pasojë.
Sipas të dhënave të Eurostatit për vitin 2025, rezultatet janë:
– Gjermania: rreth 2.5 miliardë euro humbje.
– Franca: rreth 1.6 miliardë euro.
– Italia: rreth 1.2 miliardë euro.
– Spanja: rreth 930 milionë euro.
– Belgjika: rreth 350 milionë euro.
– Portugalia: rreth 170 milionë euro.
Ekonomia spanjolle prodhoi rreth 1.69 trilionë euro gjatë vitit të kaluar, që përkthehet në afërsisht 4.6 miliardë euro prodhim në ditë.
Megjithatë, këto janë vetëm vlerësime orientuese. Grevat nuk ndikojnë në mënyrë të barabartë në të gjithë sektorët: transporti, shkollat dhe shërbimet publike zakonisht preken më shumë, ndërsa shumë fabrika dhe zyra vazhdojnë punën.
Pse një pjesë e madhe e humbjeve rikuperohet?
Të dhënat ekonomike shpesh tregojnë një ndikim më të kufizuar sesa vlerësimet që publikohen para grevave.
Franca është një shembull i rëndësishëm, pasi institucionet e saj statistikore kanë matur disa herë ndikimin e protestave në ekonomi.
Banka e Francës vlerësoi se grevat kundër reformës së pensioneve gjatë marsit dhe prillit 2023 e ulën rritjen ekonomike me rreth 0.1 pikë përqindjeje në tremujorin e parë të atij viti.
Megjithatë, në tremujorin e dytë u regjistrua një rikuperim i përafërt prej 0.1 pikësh. Kjo do të thotë se pjesa më e madhe e aktivitetit të humbur u kompensua brenda tre muajve.
Një rezultat të ngjashëm kishte konstatuar edhe instituti francez i statistikave INSEE për protestat e pranverës së vitit 2018.
Arsyeja është se një grevë nuk nënkupton domosdoshmërisht humbje të pakthyeshme të prodhimit. Mallrat mund të transportohen më vonë, terminet në spitale mund të ricaktohen dhe fabrikat mund të kompensojnë prodhimin me ndërrime shtesë.
Megjithatë, disa humbje nuk mund të rikuperohen. Punonjësit që marrin pjesë në grevë humbin pagën e një dite, shteti humb të ardhurat tatimore nga aktiviteti i ndërprerë, ndërsa kompanitë ajrore dhe hotelet nuk mund t’i kompensojnë gjithmonë fluturimet e anuluara apo dhomat e mbetura bosh.
Belgjika tregon pasojat e grevave të shpeshta
Belgjika është një shembull se si grevat e përsëritura mund të krijojnë pasoja më afatgjata për ekonominë.
Sipas ETUI-së, gjatë vitit 2025 vendi humbi 1,354,845 ditë pune për shkak të grevave, ose 313 ditë për çdo 1,000 punonjës. Kjo tejkaloi rekordin e mëparshëm prej 299 ditësh, të regjistruar në vitin 1993.
Dallimi me vendet fqinje është i madh. Në Holandë, 23 greva shkaktuan humbjen e afro 60 mijë ditëve pune gjatë vitit 2025, sipas statistikave zyrtare të vendit.
Në Gjermani, Instituti për Kërkime Ekonomike dhe Sociale (WSI) vlerëson se rreth 645 mijë ditë pune u humbën nga grevat gjatë të njëjtit vit, më pak se mesatarja afatgjatë, ndonëse ekonomia gjermane është pothuajse shtatë herë më e madhe se ajo belge.
Kjo tregon se një ditë e vetme greve mund të kompensohet relativisht shpejt, por ndërprerjet e shpeshta të punës mund të lënë pasoja të qëndrueshme në ekonomi.
Konsumi i energjisë do të tregojë ndikimin e grevës në Spanjë
Spanja përdor një mënyrë të veçantë për të vlerësuar pjesëmarrjen në greva: monitorimin e konsumit të energjisë elektrike.
Gjatë grevës së përgjithshme të nëntorit 2012, Ministria e Brendshme raportoi se kërkesa për energji elektrike në orët e para të mëngjesit ishte 11.4 për qind më e ulët se niveli normal për atë periudhë të ditës.
Në grevën e marsit 2012, rënia në të njëjtën orë kishte qenë 15.4 për qind.
Të dhënat e operatorit të rrjetit elektrik Red Eléctrica pritet të japin sërish një vlerësim fillestar për pjesëmarrjen në grevën e së mërkurës, përpara se sindikatat dhe qeveria të publikojnë shifrat e tyre, të cilat zakonisht ndryshojnë ndjeshëm.
Ndërkohë, ndikimi në transportin ajror mbetet i paqartë. Deri të hënën, qeveria nuk kishte publikuar ende shërbimet minimale të fluturimeve gjatë grevës, megjithëse thirrja për ndërprerje të punës përfshin edhe punonjësit e aeroporteve dhe kompanive ajrore.
Tregjet financiare nuk kanë reaguar ndjeshëm
Deri tani, tregjet financiare nuk duket se janë shqetësuar nga greva e paralajmëruar në Spanjë.
Indeksi IBEX 35 i bursës spanjolle e mbylli të hënën në nivelin prej 19,742.5 pikësh, me rritje prej 14.1 për qind që nga fillimi i vitit dhe rreth 3 për qind nën rekordin historik prej 20,356.5 pikësh.
Edhe kompanitë më të ekspozuara ndaj ndërprerjeve të punës kanë shënuar rezultate pozitive. Aksionet e zinxhirit hotelier Meliá Hotels International janë rritur me 38 për qind gjatë vitit, ndërsa ato të Aena-s, operatorit të shumicës së aeroporteve spanjolle, me 21 për qind.
Për investitorët, një ditë greve mund të jetë e ngjashme me një stuhi që vonon fluturimet për disa orë. Por rasti i Belgjikës tregon se kur grevat bëhen të shpeshta, ato mund të shndërrohen në një faktor të vazhdueshëm ekonomik.
Në Spanjë, kostoja e grevës së së mërkurës do të matet përmes orëve të humbura të punës, ndërsa ndikimi më i gjerë i protestave pritet të shihet edhe në zgjedhjet e 29 nëntorit. /Telegrafi/
