Me gjashtëdhjetë e gjashtë vota “pro”, dy “kundër” dhe tetë “abstenime”, Parlamenti këtë pasdite emëroi gjyqtarin Nenad Saveski si kryeprokuror. Votimi, pas të cilit kryetari i Dhomës Legjislative, Afrim Gashi, konfirmoi emërimin, erdhi pas rreth dy orësh debati në të cilin disa nga deputetët shprehën pritjet e tyre nga prokurori i ri publik, por patën edhe vërejtje për periudhën në të cilën po bëhet emërimi.
Deputetët nga qeveria dhe opozita shkëmbyen kritika rreth asaj se kush është përgjegjës për besimin e ulët në sistemin gjyqësor, i cili po përpiqet të partizojë gjyqtarët dhe prokurorët, duke përmendur pasojat e punës së PSP-së, “gjyqësorin Swarovski”, si dhe emrat e ish-kryeministrave Zoran Zaev dhe Nikolla Gruevski.
Kur u pyet se cilat raste do t’i merrte fillimisht, qoftë një nga ato aktualet – ish-zëvendëskryeministri Artan Grubi, REK “Manastiri” apo ndoshta një rast më i vjetër si shpërblimet e Prokurorisë Speciale Publike (PSP) – Saveski tha se çdo rast që hapet duhet të marrë fund.
“Dua të garantoj llogaridhënie dhe transparencë, digjitalizim, si kushte pune që një prokuror të jetë në gjendje ta kryejë punën e tij në mënyrë efikase dhe dinjitoze,” deklaroi në një intervistë për MIA-n kandidati për Prokuror të ri Publik të Shtetit, Nenad Saveski, i cili sot paraqitet si propozim qeveritar para deputetëve në Parlament.
Sipas tij, problemi më i madh në punën e prokurorit publik janë kushtet e punës, jo pagat, megjithëse, siç tha ai, shpesh theksi vihet pikërisht te pagat.
“Nuk mund të luftosh me një institucion të varfër kundër atyre që janë të pasur me krim,” tha ai.
Gjithsesi, gjëja më e rëndësishme për të është digjitalizimi i punës së prokurorëve, në mënyrë që puna e tyre të mund të monitorohet dhe të mos ketë, siç tha ai, “sistem ndalimi sirtarësh”.
“Ky digjitalizim mund të jetë një program që funksionon si një sistem kundër ndalimit të sirtarëve. Ajo që shpesh kritikohet te Prokuroria është se funksionon ngadalë, por duhet të shohim edhe arsyet. A është mungesë stafi profesional, prokurorësh, apo mungesë stafi mbështetës për prokurorët publikë?” – tha Saveski.
Ai beson se së pari duhet të analizojë situatën brenda institucionit, të njohë kushtet e punës dhe strukturën financiare, si dhe të identifikojë nevojat e tij. Pastaj, siç tha ai, duhet të njihet me ligjin e ri, të kuptojë se si mund të ndihmojë, dhe të fillojë zbatimin e tij.
“Edhe pse këto nuk janë ndryshime rrënjësore, duhet të vlerësojmë efektin që këto ndryshime kozmetike mund të kenë në përmirësimin e situatës,” shtoi kandidati për prokuror të ri publik.
Megjithatë, ai nuk beson se me ardhjen e tij në krye të Prokurorisë Publike të RSM-së, puna në këtë institucion do të fillojë dhe përfundojë vetëm me praninë e tij.
“Unë besoj se të gjithë së bashku – prokurorët dhe organet e tjera shtetërore, nga të cilat varet puna e Prokurorisë Publike – duhet të ndërtojmë një sistem të fortë prokurorie publike, që mund t’i përgjigjet detyrës së zbulimit dhe ndjekjes penale të krimit,” tha ai.
Në një deklaratë për MIA-n, ai tha se nuk dëshiron të veçojë një rast me të cilin do të fillonte punën si prokuror i ri publik, sepse beson se të gjitha rastet janë po aq të rëndësishme, pasi lidhen me fatet njerëzore.
I pyetur se cilat raste do të merrte fillimisht – qoftë me një nga rastet aktuale, si ish-zëvendëskryeministri Artan Grubi, REK “Manastiri” apo një rast më të vjetër si shpërblimet e Prokurorisë Speciale Publike – Saveski tha se çdo rast që hapet duhet të marrë fund.
Ai tha se çdo rast është i rëndësishëm dhe se nuk do të zbatojë drejtësi selektive.
“Nëse përfundimi i një rasti do të thotë ndalimin e procedurës hetimore apo ngritjen e akuzave para gjykatës, gjithçka varet nga provat. Nuk mund të rihapësh çështje të vjetra nëse ato janë zgjidhur. Ekziston një rregullim ligjor për përsëritjen e procedurave; kjo nuk varet nga vullneti ose pritjet e askujt. Kur ka kushte ligjore, procedohet, kur nuk ka – nuk ka përjashtime. Ky parim vlen për të gjithë, edhe për rastet më të njohura publikisht. Në thelb, besoj se pavarësisht rëndësisë së një çështjeje ose interesit publik, fokusi nuk mund të vendoset vetëm në disa raste, duke neglizhuar të tjerat. Çdo rast është i rëndësishëm, sepse vendosen fatet njerëzore, dhe fati i të gjithëve është po aq i rëndësishëm. Ky është pikërisht qëllimi im – që çdo rasti t’i jepet rëndësi e barabartë,” përfundoi ai.
